 |
# taz.de -- Irkçı saldırıdan 25 yıl sonra: Solingen anmasında siyasetin y… |
|
|
|
> Almanya'nın Solingen şehrinde 25 yıl önce meydana gelen ırkçı saldır�… |
|
> kişi öldürüldü. Çavuşoğlu ziyareti öncesinde anmanın içeriği ve s… |
|
> doğası üzerine tartışmalar yaşandı. |
|
|
 |
Bild: 25 yıl önce: Solingen'de öldürülen 2 kadın ve 3 kız çocuğunun ce… |
|
|
|
57 yaşındaki Ahmet İnce, gözlerindeki öfkeyle şu soruyu soruyor: „Bu ac… |
|
geçmesi mümkün mü?“ |
|
|
|
29 Mayıs 1993 tarihinde meydana gelen ırkçı saldırı, İnce için fazlası… |
|
kişisel bir olay. Kendisi 25 yıl önce meydana gelen kundaklama |
|
saldırısından kurtulurken, kızı Güldane ağır şekilde yaralandı. Eşi … |
|
ise hayatını kaybetti. Gürsün alev almış binadan kurtulmak için kendini |
|
pencereden aşağı attı. |
|
|
|
Ahmet İnce kundaklamadan sonra eşinin ailesiyle ilişkisinin bozulduğunu |
|
anlatıyor. Yaşanan olaydan kısa bir süre sonra, başka türlü hayata |
|
tutunamayacağını anlayınca yeniden evlenmiş. Sohbet ederken daha çok |
|
ayrılık üzerine konuşuyor. Salı günü gerçekleşen anma etkinliği üzer… |
|
yapılan politik tartışmalar haftalardır sürse de, kendisinin konu üzerine |
|
söylediği sözler sayılı. |
|
|
|
## „Solingen her yerde“ |
|
|
|
Almanya'nın batısında Kuzey-Ren Vestfalya eyaletinde yer alan Solingen, |
|
bıçaklarıyla ünlü olduğu için aynı zamanda „Bıçak kenti“ olarak d… |
|
Solingen’in adı 25 yıldan bu yana aşırı sağcıların Türk kökenli bir… |
|
düzenlediği saldırıyla anılıyor. 29 Mayıs 1993 tarihinde aşırı sağ |
|
fikirlere sahip dört kundakçı, Genç ailesinin evini ateşe verdi. Yangında |
|
iki kadın ile üç kız çocuğu hayatını kaybetti. O zamanlar Solingen'de |
|
belediye meclisi üyesi olarak görev yapan, daha sonra Kuzey Ren Vesfalya |
|
Eyalet Başbakan Yardımcısı olarak çalışan Sylvia Löhrmann, kundaklamadan |
|
sonra söylediği sözü tekrarlıyor: |
|
|
|
„Solingen her yerde.“ Löhrmann, saldırının Almanya’nın her kentinde |
|
yaşanabileceğini ifade ediyor. Solingen’deki saldırıdan üç gün önce A… |
|
Anayasası’nın sığınma hakkını garantileyen 16. maddesinde değişiklik |
|
yapılmıştı ve Federal Meclis, yabancıların iltica hakkına sınırlamalar |
|
getiren bir düzenlemeyi onaylamıştı. Solingen saldırısı, göçmen karş�… |
|
fikirlerin sıkça dile getirildiği bu iklimde meydana geldi. |
|
|
|
Saldırının 25’inci yıldönümünde düzenlenen törenin öncesinde Türki… |
|
Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu’nun Solingen'e yapacağı ziyaretin… |
|
boyutu Alman basınında enine boyuna tartışıldı. Türkiye’de 24 Haziran�… |
|
gerçekleşecek seçimler öncesinde Çavuşoğlu’nun yapacağı konuşmayı … |
|
propagandası olarak kullanabileceğine dair kuşkular bulunuyordu. Kamuoyunu |
|
ve Solingen'deki insanları aynı oranda meşgul eden soru şuydu:„Bir anma |
|
töreninde siyasete ne kadar yer verilmelidir?“ |
|
|
|
## Solingen anmasının politik geçmişi |
|
|
|
Solcu aktivist Dietmar Gaida, saldırının düzenlendiği geceyi anlatırken |
|
gözleri bir süreliğine boşluğa takılıyor. Gecenin bir yarısında, o zam… |
|
hayat arkadaşı tarafından uyandırıldığında yaşadığı şaşkınlığ�… |
|
Yine de Solingen saldırısının bir anda olmadığına, bu saldırının habe… |
|
niteliğindeki saldırıların 1991’de Hoyerswerda'da, 1992’de |
|
Rostock-Lichtenhagen'de, 1992’de Möln'de yaşandığına dikkat çekiyor. Ga… |
|
konuşurken bugünün geçmişten daha iyi olmadığını vurguluyor. Bunun iç… |
|
Federal Meclis’teki sağcı parti AfD’ye bakmanın yeterli olduğunu |
|
belirtiyor. |
|
|
|
Saldırıdan sonra düzenlenen gösterilerde sağcı ve solcu Türkiyeliler, Al… |
|
sol aktivistler ve polisler arasında şiddet olayları yaşandı. Eylemciler |
|
Solingen’in en işlek kavşağını işgal ettiler, mağazaların vitrinleri |
|
kırıldı. Öfkeli kalabalıklar „Katiller Bonn’da oturuyor“ sloganları… |
|
hükümeti protesto etti. Gaida’ya göre helikopterler halk savaşına benzer |
|
bir atmosfer yarattı. Yaşanan olaylara medyada „Türklerin isyanı“ ismi |
|
verildi. |
|
|
|
Gaida olayın meydana geldiği gün Türk Halk Derneği’nden bir tanıdığı… |
|
aradığını ve ortak etkinlikler düzenlenmesi gerektiğini söylediğini |
|
anlatıyor. Saldırıdan sonraki Cumartesi günü, 12 bin kişinin katılımıy… |
|
büyük bir gösteri düzenlendi. Bu gösteriyi yıllar içinde çok sayıda ba… |
|
gösteri takip etti. Aralarında Aleviler, Kürtler ve muhalif Türklerin yer |
|
aldığı Türk Halk Derneği'nin de olduğu „Solingen Çağrısı“ Ağı k… |
|
|
|
## Siyaset ve yas tutmak arasında |
|
|
|
Bu yıl, 29 Mayıs’tan önceki Cumartesi günü Solingen’de düzenlenen anma |
|
gösterisine 900 kişi katıldı. Gaida, Çavuşoğlu'nun resmi anma törenine |
|
katılmasının Genç ailesi tarafından talep edildiğini, ancak ne kendisinin |
|
ne de Solingen Çağrısı'nın bu talepten hoşnut olmadığını söyledi. Ga… |
|
yine de kurban yakınlarının isteklerine saygılı olduklarını dile getirdi… |
|
kundaklamadan beri anmalar ya sessiz bir törenle yapılıyor ya da siyasi |
|
talepler dile getiriliyor. Gaida anmayı sessiz bir şekilde yapmanın önemli |
|
olduğunu ancak yetersiz kaldığını belirtiyor ve ekliyor: „İnsanlar eşit |
|
olduğunda ancak hedefe ulaşmış sayılırız.“ |
|
|
|
Solingen Belediyesi 1994 yılının Mart ayında bir karar aldı ve Genç |
|
ailesine bir anma mekanı verilmesini öngördü. Bu kararın çıkmasına Heinz |
|
Siering isimli, kır saçlı, açık renk gözlü, 68 yaşında emekli bir sosy… |
|
danışman öncülük etti. Siering 32 yıl boyunca gençlerle çalıştı. Auf… |
|
semtindeki evinde Gaida ile çevresini „kendi kendini ahlakçı ilan eden |
|
kişiler“ olarak değerlendiriyor. Onları anma etkinliklerini ele geçirmekle |
|
itham ediyor. |
|
|
|
Solingen Belediyesi'nin de olayın ardından geçen zamanda takındığı tavrı |
|
eleştiriyor. Belediye anma etkinliği düzenlemenin „kentin itibarını |
|
zedeleyip zedelemeyeceği konusunda“ kafa yorarken Siering Gençlik Yardım |
|
Atölyesi’nde gençlerle birlikte kendi tasarladığı bir anıtı yapmaya |
|
başlıyor. Anıt bir gamalı haçı iki tarafından çekerek kıran demir iki |
|
figürden oluşuyor. |
|
|
|
Siering bu yılki anma etkinliğini düşününce öfkeleniyor, yutkunuyor, |
|
birasından bir yudum alıyor ve gözyaşlarına hakim olmaya çalışıyor. An… |
|
etkinliğinin bir gösteriye bürünmüş olmasından duyduğu üzüntüyü dile |
|
getiriyor. Buna katlanamadığı için 29 Mayıs’ta kendi yaptığı anıtın… |
|
olmayacağını belirtiyor. |
|
|
|
## „Kurban yakınlarının yarasına tuz basmak“ |
|
|
|
Dilan Kaplan, anıtın önünde gerçekleştirilecek resmi anma törenine ilk k… |
|
katılacak. Törenin siyasi boyutuyla ilgili dolaşan tartışmalar onun da |
|
canını sıkıyor. Pembe başörtülü, dudakları rujlu, kirpikleri rimelli 19 |
|
yaşındaki lise öğrencisi Belediye Gençlik Dairesi’nde aktif olarak görev |
|
alıyor. Doğumundan çok önce gerçekleşen Solingen saldırısını ilk defa |
|
duyduğunda da buradaymış. „Bu konu okulda da, aile içinde de konuşulmuyo… |
|
diyor. Kaplan’a göre en iyisi, anmanın aile bireylerinin arasında, başba�… |
|
gerçekleşmesi olurdu. Politikanın kurban yakınlarının yarasına tuz |
|
bastığına inanıyor. Kaplan bazen kendisiyle çelişircesine, söylediğini |
|
kendisi düzeltiyor ve yüksek sesle düşünüyor, „Aslında bu anma, ırkç… |
|
eleştirecekse, politik olmalı.“ |
|
|
|
Buna rağmen Dışişleri Bakanı’nın ziyaretinin, tartışmaları daha kar�… |
|
hale getirdiğini düşünüyor. Türkiye’nin de yıldönümü etkinliğine k… |
|
sorumluluğunu hissetmesi ona göre olağan bir durum. Yine de Erdoğan’ı |
|
eleştirenler de, ziyarete sevinenleri de problem haline gelebiliyor. |
|
Telefonunu çıkartıp, arkadaş ve aile çevresinde dolaşan bir çağrıyı |
|
gösteriyor: „Dışişleri Bakanımız Sayın Çavuşoğlu Solingen’e geliy… |
|
Milletçe toplanalım.“ Peki, kurbanların yakınları için nasıl bir anma |
|
etkinliği düzenleyeceklerine başkaları karar verebilir mi? Kaplan „Hayır… |
|
cevabını veriyor. „Kusursuz“ bir anma etkinliğinin nasıl olabileceğine… |
|
fikir üretemiyor. |
|
|
|
Sonunda Ahmet İnce de siyasetçilerin katılacağı etkinlik üzerine bir kaç |
|
kelime sarfediyor: „Bu olayı ne kadar çok insan anarsa, unutulma ihtimali o |
|
kadar azalır.“ Çavuşoğlu ya da Erdoğan üzerinden yaşanan tartışmalar… |
|
veremediğini belirtiyor: „Bir insan ülkesini ve cumhurbaşkanını severse, |
|
bunda ne kötülük olabilir ki?“ |
|
|
|
Gece vakti Solingen’deki Graf-Wilhelm-Platz’ın yanından geçerken, İnce … |
|
kente hiç ısınamadığını“ dile getiriyor. Türkiye’ye dönmek isteyip |
|
istemediğini sorusuna ise „Evet“ diye yanıtlıyor „Evet, dönmek istedi… |
|
dönemedim.“ |
|
|
|
29 May 2018 |
|
|
|
## AUTOREN |
|
|
 |
Volkan Ağar |
|
|
|
## TAGS |
|
|
|
taz.gazete |
|
Toplum |
|
Solingen |
|
taz.gazete |
|
|
|
## ARTIKEL ZUM THEMA |
|
|
|
25 Jahre Anschlag von Solingen: Der kurze Weg vom Wort zum Mord |
|
|
|
Bei Gedenkveranstaltungen für den Brandanschlag von Solingen 1993 |
|
dominierten Warnungen vor Fremdenhass. Ein gefürchteter Auftritt fiel ins |
|
Wasser. |
