# taz.de -- Hatun Sürücü'nün hikâyesi: Yalnızca bir cinayet değil

	# taz.de -- Hatun Sürücü'nün hikâyesi: Yalnızca bir cinayet değil

	> Hatun Sürücü 14 yıl önce Berlin'de sokak ortasında erkek kardeşi
	> tarafından öldürülmüştü. Hayatını anlatan „Nur eine Frau“ (Yaln�…
	> kadın) filmi Almanya'da gösterime girdi.

	Bild: Hatun Aynur Sürücü için 2013 senesinde yapılan anmadan

	“Nur eine Frau“ (Yalnızca bir kadın), 2005 yılında Berlin-Tempelhof’ta
	erkek kardeşinin “ailenin namusunu“ kurtarmak için başından vurarak
	öldürdüğü Hatun Aynur Sürücü’nün hikâyesini anlatıyor.

	Film, Berlin Kottbusser Tor’da yolda yürüyen genç kadınları gösteren
	karelerle başlıyor. Belki okula gidiyorlar, belki arkadaşlarıyla
	buluşacaklar, belki de eve dönüş yolundalar. Bir kadın sesi, dış ses ola…
	yürüyen kadınlardan her biri adına konuşuyor: “O ben olabilirdim.“ Ard…
	görüntü kalitelerinden daha eski oldukları anlaşılan kareler görüyoruz:
	Polisler bir çalılığın önünde, üstü beyaz bir örtüyle örtülü bir …
	etrafında duruyorlar. “Bu benim“ diyor dış ses, “Ben bir namus
	cinayetiyim.“

	“Nur eine Frau“da Hatun Aynur Sürücü kendi hikâyesini anlatıyor. 7 Şu…
	2005’te Berlin-Tempelhof’ta evinin yakınlarında bir otobüs durağında k…
	erkek kardeşi tarafından vurularak öldürüldü. O zaman 19 yaşında olan e…
	kardeşi ona önce günahlarından pişmanlık duyup duymadığını sordu, ard…
	onu üç kez başından vurarak öldürdü. Uzun metrajlı film fikri sunucu Sa…
	Maischberger’e ait, yönetmen olarak tematik yönden benzer filmleriyle
	bilinen Sherry Hormann’ı seçmiş: Hormann “Çöl Çiçeği“nde Somali�…
	evlendirilmek istenirken Londra’ya kaçıp süpermodel olan Waris Dirie’nin
	hikâyesini anlatıyor; “3096 Gün“ ise kaçırılıp 8 sene boyunca bir bo…
	esir tutulan Natascha Kampusch üzerine yapılmış bir film.

	Filmdeki orijinal kayıtlar olay yeri fotoğraflarından ibaret değil. Film,
	yapımda sürekli Aynur olarak anılan Hatun Sürücü’nün video ve
	fotoğraflarıyla besleniyor: Oğluyla, Alman erkek arkadaşıyla, iş
	kıyafetiyle, mavi işçi tulumuyla. Berlin’de geçen 2017 yapımı gangster
	dizisi “4 Blocks“tan bildiğimiz Almila Bağrıaçık filmde canlandırdı�…
	maktüle neredeyse birbirleriyle karıştıracağımız kadar çok benziyor. An…
	Bağrıaçık’ın ailevi ve kültürel yabancılaşmalara dair ikna edici
	oyunculuğunun tek sebebi bu değil.

	## Ataerkil uçurum derinleşiyor

	Aynur Sürücü’nün annesi ve babası muhafazakâr Sünni Kürtler. Kızlar�…
	Türkiye’de kuzenlerinden biriyle evlendiriyorlar. Eşi onu dövüyor. Aynur,
	karnı burnunda Berlin’e geri dönüyor. Annesi onu Kotbusser Damm’daki evin
	merdiven boşluğunda gördüğü zaman hayal kırıklığını gizlemeye çal�…
	Kısa süre sonra artık çabalamayı bırakıyor. Erkek kardeşleri onu görü…
	deliye dönüyor. Aile Aynur’u geri dönmeye ikna etmeye çalışıyor; o,
	dönemeyeceğini söylüyor. Denemeye devam ediyorlar. Aynur kalıyor.

	Ancak aileyle yaşam, bir de kendi çocuğu varken, artık dayanılmaz bir hâl
	alıyor: Erkek kardeşlerinin uyguladığı psikolojik şiddet, babasının
	vurdumduymazlığı, annesinin vesayeti, orada oluşunun utanç verici olduğuna
	dair bitmek bilmez imalar… Aynur radikal bir adım atma cesareti gösteriyor:
	Resmi bir yardım alarak bir yurda sığınıyor; ardından da kendi evine
	çıkıyor. Elektrik teknisyeni olmak üzere eğitim almaya başlıyor. Çocuğ…
	yetiştiriyor. Âşık oluyor. Ailesini kaybetmenin, geride dört kız kardeş
	bırakmış olmanın üzüntüsünü yaşıyor. Ancak cesaretini kaybetmiyor. B…
	şekilde her şeyin üstesinden geliyor. Bir de erkek kardeşleri sürekli
	telefonlarıyla terör havası estirmese… Onların gözünde Aynur geri dön�…
	nihai olarak aile şerefinin kaybedilmesine yol açıyor. Kardeşler camiye
	gidiyor ve ne yapılması gerektiğine karar veriyorlar, bir de aralarından en
	küçük olanı buna hazırlamaya.

	“Nur eine Frau“, ataerkil uçurumun derinleştiği bazı sahnelerde korkun�…
	hâl alıyor: Aynur’un annesi düğünden önce ona kocasına itaat etmesi ve…
	mutlu etmek için ne gerekiyorsa yapması için yemin ettirirken; damat
	sertleşme sorunu yaşarsa „bekâretini“ kaybettiğine dair bir işaret ols…
	diye kendini kesmesi için eteğinin altına bir jilet bağlarken veya Aynur
	çocuğuyla beraber ailesinin yanında kalırken bir türlü huzur bulamayıp
	merdiven altında kalırken ve orada erkek kardeşlerinden birinin cinsel
	tacizine maruz kalırken.

	## Hatun Sürücü için bir anıt

	Yapımcılar filmi çekerken Sürücü davasıyla ilgili aktarılan bilgilere s…
	kalmışlar. Ancak bunu yaparken patriyarkal sisteme oldukça tek boyutlu
	yaklaşıyorlar. Kadın cinayetleri bireysel olarak ele alınacak suçlar deği…
	bu sistemin ve toplumsal yapının ideolojik olarak beslenip meşrulaştırılm…
	sonuçları. Buna rağmen hikâyedeki cinayet sadece evin dört duvarı arasın…
	yaşanıyor. Sistematik olan, ortaya çıkmıyor. Ailenin hangi toplumsal
	ortamda bulunduğu, oradaki kadın ve erkek imgelerinin nasıl ele alındığı
	öğrenilmiyor. Mizojinik ideoloji nasıl çalışıyor, bu ailede neden böyle…
	yoğun? Bu sorulara erkek kardeşlerin kısa cami sahneleriyle şöyle bir
	dokunulsa da, cevapların peşinden gidilmiyor. Ele alınıştaki bu yüzeysell…
	Alman medyasındaki bir dengesizliğe işaret ediyor: Beyaz faillerin
	psikolojileri incelenirken, göçmen kökenli failler şablonlardan ibaret
	kalıyorlar. Beyaz bir erkek bir kadını öldürdüğünde “aşk cinayeti“…
	“aile faciasından“ bahsedilirken, fail göçmense “namus cinayetinden“
	konuşuluyor.

	“Nur eine Frau“ filmi Almanya için yine de önemli, çünkü Hatun Aynur S…
	için bir anıt niteliği taşıyor.

	Ayhan Sürücü dokuz yıl üç aylık hapis cezasına çarptırıldı. Cezası…
	çektikten sonra sınır dışı edilerek Türkiye’ye gönderildi. Sanık ola…
	büyük erkek kardeşi, Mutlu ve Alpaslan Sürücü’nün Nisan 2006’da delil
	yetersizliğinden beraatine karar verildi. Beraat kararları Ağustos 2007’de
	Alman Federal Yüksek Mahkemesi tarafından bozuldu. Kardeşler o dönemde
	Türkiye’ye gitti. Ocak 2016’da Türkiye’de yargılandılar. Türkiye’d…
	beraatlerine karar verildi.

	Almancadan çeviren Bilge Ege Aybudak

	16 May 2019

	## AUTOREN

	Volkan Ağar

	## TAGS

	taz.gazete
	Kültür
	Toplum
	taz.gazete

	## ARTIKEL ZUM THEMA