 |
# taz.de -- On yılda bir arpa boyu: Alman medyasında çeşitlilik |
|
|
|
> Almanya'da nüfusun dörtte birini göçmen asıllılar oluşturuyor. Ama bu |
|
> çeşitlilik medya kuruluşlarına yansımıyor. Göçmen asıllı üç gazet… |
|
> fikirlerini sorduk. |
|
|
 |
Bild: Wir sind bunt: „Biz renkliyiz“ |
|
|
|
Federal İstatistik Dairesi'nin 2017 yılı verilerine göre Almanya'da göçmen |
|
asıllı 19 milyon kişi yaşıyor. Bu sayı, toplam nüfusun neredeyse dörtte |
|
birine tekabül ediyor. Kendisi ya da en azından bir ebeveyni yabancı |
|
uyruklu olan kişiler, göçmen asıllı sayılıyor. |
|
|
|
Ancak ülkenin nüfusundaki bu çeşitlilik, Alman medya kuruluşlarına |
|
yansımıyor. Medya kuruluşlarında çalışan Alman gazetecilerin sahip oldu�… |
|
çeşitliliği temsil eden anlamlı bir veri mevcut değil. 2009 yılında yap�… |
|
bir araştırmaya göreyse basın kuruluşlarında çalışan ve göçmen köke… |
|
olanların oranı yüzde 2'yi geçmiyor. |
|
|
|
Özel kurumlarla kıyaslandığında, kamusal medya kuruluşlarında bu oran bi… |
|
daha yüksek. Alman hükümetinin Ulusal Entegrasyon Planı kapsamında, Alman |
|
kamu yayın kuruluşu ZDF'nin kendi bünyesinde gerçekleştirdiği bir |
|
araştırmaya göre ZDF'de çalışanların yüzde 18'i göçmen asıllı; yüz… |
|
2'siyse yabancı uyruklu. |
|
|
|
Araştırmanın yapılmasının üzerinden geçen on yılda bazı Alman medya |
|
kuruluşları, göçmen kökenlilere öncelik verilen gazetecilik eğitimi |
|
programları düzenlemeye başladılar. Göçmen kökenlilerin perspektifleri |
|
medyada daha fazla duyulur ve görünür hale geldi. |
|
|
|
Fakat bugün bile Süddeutsche Zeitung ya da Frankfurter Allgemeine gibi |
|
yüksek tirajlara sahip ulusal gazetelerin künyelerine bakıldığında yabanc… |
|
bir isme rastlamak pek mümkün değil. |
|
|
|
Eğer bir ülkede göçmen asıllı gazeteciler, medya kuruluşlarında yeterli |
|
düzeyde temsil edilmiyorlarsa, sadece göçmenlerle ilgili konular değil, pek |
|
çok önemli ve farklı perspektif eksik kalır. |
|
|
|
Günümüzde Alman medyasındaki çeşitliliğin bu kadar az olmasının sebebi |
|
nedir? Peki medyada yer alan göçmen kökenli gazeteciler çoğunlukla hangi |
|
konulardan sorumlu, gazeteci olarak mesleğe başlamaları ya da yükselmeleri |
|
ne kadar mümkün? Alman medyasında çalışmış göçmen asıllı üç gazet… |
|
fikirlerini sorduk. |
|
|
|
## Özlem Topçu – Die Zeit gazetesi politika editörü |
|
|
|
Gazeteciliği Axel Springer Akademi’de öğrendim. Yüksek lisansımı yaptı… |
|
sene trainee olarak çalıştım, ardından Hamburger Abendblatt’ta polis |
|
muhabiri oldum. Kariyerime bakarsanız aslındaher türlü haber yaptım. |
|
Almanya’da yaklaşık 3 milyon Türk kökenli insan yaşıyor. Bu kişiler me… |
|
nasıl görünür hale getirilebilir, diye kafa yormak istedim. 8 senedir |
|
entegrasyon, göç gibi konular üzerine çalışıyorum. Birkaç senedir de Die |
|
Zeit gazetesinde politika editörüyüm. |
|
|
|
Gezi eylemlerinden itibaren Türkiye ile ilgilenmeye başladım. O zamanben ya |
|
da Deniz Yücel gibi insanlar yerine hep Almanlar, Avrupai bir bakış |
|
açısıyla Türkiye'ye bakıyorlardı. Bizim bakış açımız ise hemdışar�… |
|
içeridendi. |
|
|
|
Çalıştığım gazete ilerici bir yer, ama editörlere bakınca benden başka… |
|
yok. Yönetici pozisyonlarına bakarsanız göçmen kökenliler daha az tabii k… |
|
Benim burada olmam da kapsayıcılık açılımının bir sonucu. Böylece güc… |
|
nerede olduğunu da görüyorsunuz, çünkü bize kapılar “açılıyor“. B… |
|
sağlanıyor ama bu kararı siz vermiyorsunuz. Bu kararı gücü elinde tutan |
|
Almanlar veriyor. Ayrıca Doğu Almanya’dan gelen kişiler, işçi çocuklar�… |
|
kadınlar da hala yeterince temsil edilmiyor. |
|
|
|
Almanya medyasında göçmenlerin temsili siyasi konjonktüre bağlı. Şuanki |
|
konjonktürde sağ üzerine tartışmalar gündemi domine ediyor. Almanya’nı… |
|
büyük gazetesi Bild yeniden sağa kayıyor; mesela Berlin’de bir okula |
|
gitmişler ve birinci sınıflarda 103 çocuktan sadece biri evde Almanca |
|
konuşuyormuş. Bunu alarm verici bir şeymiş gibi yazıyorlar. Evde İngilizc… |
|
Fransızca konuşulsa sorun olmazdı, ama Türkçe ya da Arapça olunca bu sorun |
|
oluyor. |
|
|
|
Son konjonktür ise mülteci krizi. 2015-2016’dan beri mülteci tartışmalar… |
|
sağ tarafından domine ediliyor. Yine de bizim gibiinsanların gazetelerde |
|
olması, toplantılarda masada oturması fark yaratıyor. Ben burada belki |
|
Alman arkadaşlarımızın da bakış açısını biraz değiştirebiliyorum, o… |
|
anlamda onları biraz rahatsız ediyorum. |
|
|
|
## Rebecca Roth- Neue Deutsche Medienmacher |
|
|
|
Bu konuda yeterince araştırma olmaması gerçekten utanç verici. On yıl |
|
öncesiyle karşılaştırdığımızda medya çok daha kapsayıcı. Çünkü, … |
|
çok daha çeşitli bakış açılarına, temsiliyetlere ihtiyaç duyduğunu fa… |
|
etti. Çünkü medyanın toplumu yansıtması gerekiyor ve bizim toplumumuz |
|
çokkültürlü. |
|
|
|
Kore göçmeni bir aileden geliyorum. 2016’ya kadar aktif bir gazeteciolarak |
|
çalıştım. Üstlendiğim haberlerin Koreli kimliğimle alakalı olduğunu |
|
söyleyemem çünkü Almanya’daki Koreli topluluğu oldukça küçük. East A… |
|
için de çalışıyorum ama kendi ilgi alanım olduğu için. |
|
|
|
Medyada çeşitli alanlarda çalıştım. Bunların hiçbirinin kökenimle |
|
alakasıyoktu. Ama çalıştığım her alana daha çeşitli sesler katmaya, fa… |
|
kimliklerden kişilerin görüşlerini de yansıtmaya çalıştım. |
|
|
|
Bazen bir işin yeteri kadar kapsayıcı, çokkültürlü olmadığını anlaya… |
|
kişi siz oluyorsunuz ve meslektaşlarınızı buna ikna etmeniz gerekiyor. Ama |
|
yine de geçmişe göre daha iyi durumdayız. |
|
|
|
Ancak bu gelişmenin üretilen haberleri iyi yönde dönüştürdüğünden pek… |
|
değilim. Bir kişinin sırf göçmen kökenli bir aileden gelmesi, başka bir |
|
topluluk hakkında benzer bir ayrımcı dili, basmakalıp tipleştirmeyi |
|
üretmeyeceği anlamına gelmiyor. Bu sürekli yürütülmesi gereken bir |
|
mücadele. |
|
|
|
Büyük medya kuruluşlarında bir işe girmek kolay değil. Bunun için önce o |
|
medya kuruluşlarının gazetecilik programlarını bitirmek gerekiyor. Bu sür… |
|
çok uzun ve hem deneyimli olmanız, hem de Alman tarihi ve Almanya |
|
hakkındaki genel bilgilere hakim olmanız gerekiyor. Bu da üniversite |
|
eğitimi olmaksızın çok zor ve ailenin maddi desteği yoksa bu süreci |
|
bitirmek neredeyse imkansız. |
|
|
|
## Ferda Ataman- Serbest gazeteci |
|
|
|
Büyük yayın kuruluşularının çoğu bünyesindeki göçmen kökenli gazete… |
|
sayısını açıklamaya ihtiyaç duymadı. Yapılan yüzeysel bir araştırmad… |
|
yukarı gazetecilerin yüzde 5’i göçmen kökenli dendi, ama bunların aras�… |
|
Avusturyalı, İsviçreli de olabilir. Yani göçmen kökenli derken bu sayıda… |
|
kadarının ayrımcılık yaşayan azınlıklar olduğunu bilmiyorsun. O nedenl… |
|
yüzde 5'in Türk veya Arap kökenliler, yani görünür azınlıklar olduğunu |
|
sanmıyorum. |
|
|
|
Yazılı basında bu oran geleneksel yapıdan ötürü çok az, yüzde 1-2 aras… |
|
yani neredeyse yok. İnternet gazeteciliğinde ve televizyonda ise daha çok |
|
göçmen kökenli çalışıyor. Sokakta her dört kişiden biri göçmen köke… |
|
haber merkezlerine bu yansımıyor. |
|
|
|
Mesele daha iyi ya da kötü haber yapması değil; her gruptan insanın orada |
|
olup bakış açılarını getirmeleri. Göçmen haberi yapmak zorunda da deği… |
|
Kadınların olmadığı bir medyayı kimse gözünde canlandıramıyor, o zaman |
|
neden göçmenlerin olmadığı bir medya olsun? Kadınların kendi kimlikleriy… |
|
bir ortamda kalabilmesi için yüzde 30'u oluşturması gerekiyor, yoksa o iş |
|
yerinin erkek kültürüne ayak uyduruyorlar. Bu göçmenler için de geçerli, |
|
yani bir kişiyi almak yetmiyor. Tek kişi olduğunda, ki çoğu haber |
|
merkezinde göçmenler tek kalıyor, çok yoruluyorsun. Sen hasta olduğunda i�… |
|
yapacak kişi kalmıyor, hem de sen „gazetenin Türkü“ oluyorsun. |
|
|
|
Genelde medya kendisine eleştirel bakmıyor, kendisini çok düzgün, her zaman |
|
için doğru tarafta görüyor. “Biz göçmen değil, iyi gazeteci alıyoruz�… |
|
diyorlar. Biz de diyoruz ki, bu göçmen kökenli iyi gazeteci yoktur demek |
|
değildir. Eskiden „Yok“ da diyorlardı. On sene önce göçmen kökenliler… |
|
okuduğuna bakmadan göç ve entegrasyon konularına yönlendiriyorlardı. Şim… |
|
bu kalktı, birçok kişi spor, kültür gibi alanlarda çalışıyor. |
|
|
|
Haber merkezlerinde bir eksiklik var. Genel olarak çok fazla basmakalıpla |
|
çalışıyoruz. Bunun sonucu olarak halkın büyük bir parçası olan bir grup |
|
televizyonda halkın parçası olarak görünmüyor. Müslümanları genelde te… |
|
konusu olduğunda görüyorsun. Göçmen asıllı spikerler olsa da ekran |
|
arkasında editoryal kararları verenlerin arasında çok az göçmen asıllı |
|
bulunuyor. |
|
|
|
Durum on yıl öncesinden iyi ama gidecek daha çok yolumuz var. |
|
|
|
14 Jan 2019 |
|
|
|
## AUTOREN |
|
|
 |
Elif Akgül |
|
Elisabeth Kimmerle |
|
|
|
## TAGS |
|
|
|
taz.gazete |
|
Toplum |
|
|
|
## ARTIKEL ZUM THEMA |
