 |
# taz.de -- Sayaç okuma işçisinin bir günü: Salgın günlerinin faturası |
|
|
|
> Koronavirüs salgınına rağmen pek çok işçi çalışmaya devam ediyor. |
|
> İstanbul'da çalışan bir sayaç okuma işçisinin bir gününü takip etti… |
|
|
 |
Bild: Deniz, ertesi gün hangi mahallede çalışacağını, önceki gece telef… |
|
|
|
İstanbul’un Büyükçekmece ilçesinin denize nazır, tepelik konumdaki bir |
|
mahallesinde bahçeli müstakil evler, villalar ve üç katlı apartmanlar var. |
|
Sokağa çıkma yasağından bir gün önce, yaşlı nüfusun yoğun olduğu b�… |
|
65 yaş üstüne yönelik yasak kararı nedeniyle sokaklar neredeyse boş. |
|
Bahçelerine ektikleriyle uğraşan, balkonunda çamaşır asanlar var. Mehmet |
|
Deniz’in* görevi, bu mahalledeki insanların yaşadığı 107 binada, 200’… |
|
fazla doğal gaz sayacını okumak fatura kesmek. |
|
|
|
37 yaşındaki Deniz, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin iştiraklerinden |
|
İstanbul Gaz Dağıtım Sanayii ve Ticaret A.Ş (İGDAŞ) bünyesinde çalış… |
|
Üniversite mezunu olan Deniz, başka bir iş bulamadığı için bu işi yapt�… |
|
söylüyor: “Ne sağlık, ne güvenlik ne de temel ihtiyaçların karşılanm… |
|
sağlayan bir işkolundayım. Ben insanlara fatura kesiyorum. Hem de bu zor |
|
dönemde.“ |
|
|
|
Türkiye’de 23 Nisan itibariyle 100 bini geçen COVID-19 vakalarının yüzde |
|
50’den fazlası İstanbul’da bulunuyor. Yevmiyeli olarak çalışan Deniz, … |
|
ve yemek dahil günlük yaklaşık 120 lira kazanıyor. Normalde çalışmadı�… |
|
günler maaşından kesiliyor. 23-27 Nisan arasında uygulanacak sokağa çıkma |
|
yasağı boyunca çalışmayacağı günlerin maaşından kesilip kesilmeyeceğ… |
|
bilmiyor. Daha bu ayki maaşını almamış. |
|
|
|
Yaklaşık beş yıldır, haftanın altı günü İstanbulluların sayaçların… |
|
Deniz, ertesi gün hangi ilçenin hangi mahallesinde çalışacağını, önceki |
|
gece saat 12’de telefonuna gelen mesajla öğreniyor. Fazla konuşmayan Deniz, |
|
işini seri bir şekilde yapıyor; bir eve girip sayacı okuyup çıkması bir |
|
dakikayı geçmiyor. Çalıştığı birimde kronik rahatsızlığı olan veya … |
|
alan çalışma arkadaşlarının işe çıkmaması nedeniyle Beylikdüzü, |
|
Büyükçekmece, Esenyurt’taki iş yükü çalışan diğer işçiler arasın… |
|
paylaştırılmış. |
|
|
|
Başka birimlerde pozitif vakalar olsa da kendi biriminde kesinleşmiş |
|
COVID-19 vakasının olmadığını söylüyor- ancak bundan çok emin de deği… |
|
Salgının ilk günlerinde bazı semptomlar gösterdiğini söyleyen Deniz, |
|
birlikte çalıştığı arkadaşlarının da benzer şeyler yaşadığını if… |
|
Sağlık Bakanlığı’nın koronavirüs danışma hattı olan 184’ü aradı… |
|
kendisiyle ilgilenmediklerini anlatıyor. Eğer onda virüs varsa girdiği her |
|
evde ziline dokunarak, kapısını açarak ya da fatura bırakarak bunu |
|
bulaştırmış olabileceğinden endişe duyuyor. Bazı yurttaşlar faturayı e… |
|
teslim almak istiyor. Deniz, özellikle salgın günlerinde sahadaki çalışma |
|
koşullarından şikâyet ediyor. |
|
|
|
İGDAŞ bünyesinde Mehmet Deniz gibi yaklaşık 600 sayaç okuma görevlisi |
|
çalışıyor. 1 Nisan’da yaklaşık 100 sayaç okuma işçisinin [1][iş bı… |
|
protestosunun ardından] İGDAŞ, esnek çalışma saatlerine geçti. Buna gör… |
|
normalde 09.00-17.00 arasında çalışan işçiler, kendilerine bildirilen |
|
bölgedeki tüm sayaçları okumak kaydıyla istedikleri saatte işe |
|
başlayabiliyor. Ancak bu, iş yükünün hafiflediği anlamına gelmiyor. Bazı |
|
günler bir binadan diğerine yürümek 45 dakika sürüyor: “Çoğunluğu m�… |
|
evlerden oluşunca günlük 15-20 kilometre kadar yürümüş oluyorsunuz. Bazı |
|
günler bu mesafe iki katına kadar çıkabiliyor.“ |
|
|
|
## „Hani faturalar okunmayacaktı?“ |
|
|
|
Deniz üç katlı bir apartmana girmek üzereyken bahçedeki köpekle yüz yüze |
|
geliyor. Bir an bekliyor. Birkaç kez ısırılma tehlikesi geçirdiğini, |
|
köpeklerden korktuğunu söylüyor. Bu yüzden yanında bir sopa taşıyormuş. |
|
Sabah 9’dan beri kapı kapı dolaşan Deniz, öğlen 12.30 civarında mahalle… |
|
gördüğü bakkalda mola verme ihtiyacı hissediyor. O sırada beyaz bir |
|
panelvan önünde duruyor. Şoför koltuğundaki 50’li yaşlarındaki adam ç… |
|
gideceğini belirterek “Bizim evinkini de okur musun hemen?“ diye soruyor. |
|
Deniz, cep telefonundaki harita uygulamasında önceden işaretlediği binalara |
|
kısa bir göz atıp binayı buluyor. “Bendeymiş abi, tamam gel halledelim.�… |
|
Gidip sayacı okuduktan sonra yeniden bakkala dönüyor. Bakkaldan aldığı su |
|
ve çikolata onun öğle yemeği olacak. |
|
|
|
Kısa molanın ardından mesai devam ediyor. İki katlı müstakil evin büyük |
|
demir kapısını açmaya çalışırken “Doğalgaz!“ diye bağırıyor Den… |
|
yaşlarında bir yurttaş önce pencereden bakıyor, ardından aşağı inip �… |
|
okunmayacaktı?“ diye soruyor. Yanıt beklemeden devam ediyor: “ Haberlerde |
|
seyrettik 'Fatura okunmayacak’ dediler.“ “Haklısınız“ demekle yetinen |
|
Deniz, alelacele faturayı bırakıyor. Benzer sahneler, gün boyu onlarca kez |
|
yaşanıyor. |
|
|
|
Bu kafa karışıklığının sebebi, Türkiye’de elektrik, doğalgaz, petrol… |
|
piyasalarını düzenleyen bir kamu kuruluşu olan Enerji Piyasası Düzenleme |
|
Kurumu’nun (EPDK), 3 Nisan’da [2][yaptığı bir açıklamaya dayanıyor.] |
|
Açıklamada, “Salgının yayılmasını engellemek ve sosyal izolasyonun en … |
|
şekilde sağlanması“ için 3 ay süreyle sayaçların okunmayacağı, abone… |
|
geçmiş tüketim ortalamalarına göre fatura gönderileceği belirtildi. |
|
EPDK’nin açıklaması, basında “Elektrik ve doğalgaz sayaçları 3 ay |
|
okunmayacak“ diye sunulsa da aslında bu karar, “sadece karantinaya alınan |
|
ve idari kararlarla sayaç okumalarının durdurulduğu yerleşim yerleri“ i�… |
|
geçerli. Koronavirüsün Türkiye’de en yoğun yaşandığı İstanbul’un … |
|
bir bölgesi karantina altında değil. Bu yüzden Deniz ve arkadaşları her g… |
|
kendilerini ve ziyaret ettikleri diğer insanları riske atıyorlar. |
|
|
|
Salgın sürecinin başından beri sahadaki enerji işçilerinin çalışma |
|
koşullarının iyileştirilmesi için mücadele ettiklerini söyleyen |
|
DİSK/Enerji-Sen Genel Başkanı Süleyman Keskin, EPDK kararıyla enerji |
|
şirketlerinin çıkarlarının korunduğunu ve kapı kapı dolaşan işçileri… |
|
ailelerinin ve yurttaşların bulaş riskiyle karşı karşıya olduğunu |
|
vurguladı. Keskin, Sakarya Elektrik Dağıtım A.Ş gibi bazı enerji |
|
firmalarının ise 23 Nisan’da başlayan [3][dört günlük sokağa çıkma y… |
|
sırasında sahaya göndermek için özel izin aldığını ifade etti. |
|
|
|
SEDAŞ ise yaptığı açıklamada, İçişleri Bakanlığı tarafından ilan e… |
|
sokağa çıkma yasağının “elektrik gibi kesintiye uğramaması gereken il… |
|
ve altyapı sistemlerinin sürdürülmesi ile arızaların giderilmesinde göre… |
|
çalışanları“ kapsamadığını, bu yüzden bir izin alınmasının söz k… |
|
olmadığını belirtti. Süleyman Keskin, salgın sürecinin işçilerin iş y… |
|
artırılarak yürütülemeyeceğini belirterek EPDK’ye ve tüm enerji |
|
şirketlerine çağrıda bulundu: “Nöbetçi ekipler dışında tüm enerji |
|
işçilerinin sahadan çekilmesi ve vatandaşların faturalarının ertelenmesi |
|
kararı alınması gerekiyor.“ |
|
|
|
Deniz’in sayaçlarını okuyacağı binalar bitmek üzere… Bahçelerinde ze… |
|
defne, nar ağaçları olan, sağlı sollu ikişer katlı müstakil evlerin |
|
bulunduğu bir sokakta, birbirine komşu olan iki evin kapısını çalıyor. |
|
Bahçeye çıkan 60’lı yaşlarındaki ev sahibi, faturanın ne kadar geldiğ… |
|
soruyor Deniz’e. 36 günlük faturanın 654 lira olduğunu öğrenince de |
|
“Maşallah“ diyerek sitem ediyor, bir müddet elindeki faturayı inceliyor. |
|
Heyecanla komşusuna fatura tutarını soruyor. “661 lira“ yanıtını alı… |
|
şaşkınlığı bir kez daha artıyor: “Gelmeyecek diyorlar ama geldi. Hem d… |
|
geldi.“ |
|
|
|
107 binada, 200’den fazla sayacı okuyarak günü bitiren Mehmet Deniz, |
|
Büyükçekmece’den evine gitmek için otobüs durağına yürürken hamile e… |
|
düşünüyor. Eve girmeden önce yine eşini arayacak ve ondan, kendisinden uz… |
|
olacağı bir odaya geçmesini isteyecek. Kapıdan girer girmez kıyafetlerini |
|
çıkarıp bir poşet içerisinde balkona bırakacak, dokunduğu yerleri |
|
temizleyip, duşa girecek. Ardından eşiyle görüşecek. |
|
|
|
* İsim redaksiyon tarafından değiştirilmiştir. |
|
|
|
24 Apr 2020 |
|
|
|
## LINKS |
|
|
 |
[1] https://sendika63.org/2020/04/sayac-okuma-iscileri-icin-iskide-kazanim-var-… |
|
[2] https://www.epdk.org.tr/Detay/DownloadDocument?id=NOuMUNxEe+g= |
|
[3] https://www.icisleri.gov.tr/30-buyuksehir-ve-zonguldak-ilinde-23-24-25-26-n… |
|
|
|
## AUTOREN |
|
|
|
Vecih Cuzdan |
|
|
|
## TAGS |
|
|
|
taz.gazete |
|
Toplum |
|
taz.gazete |
|
|
|
## ARTIKEL ZUM THEMA |
