 |
# taz.de -- AP Türkiye delegasyonu başkanı Lagodinsky: „Elimizde ne havuç… |
|
|
|
> Avrupa Parlamentosu Türkiye Delegasyonu'nun Başkanı Sergey Lagodinsky ile |
|
> AB-Türkiye ilişkilerini, Kuzey Suriye nedeniyle gündeme gelen |
|
> yaptırımları ve Avupa'nın otoriter liderler karşısındaki çaresizliği… |
|
> konuştuk. |
|
|
 |
Bild: Lagodinsky: „Dış politika hakkındaki kararlarda oy birliği ilkesini… |
|
|
|
Taz.gazete: Sayın Lagodinsky, Avrupa Birliği’yle Türkiye arasındaki |
|
ilişkileri iki kelimeyle tanımlayacak olsanız, hangi kelimeleri tercih |
|
ederdiniz? |
|
|
|
Sergey Lagodinsky: Gayri-stratejik ortaklık. Ortak olduğumuzu biliyoruz ama |
|
stratejik hedefimizin ne olduğunu bilmiyoruz. Bu yolun sonunda üyelik |
|
olacak mı, olmayacak mı? Bunu ne Türkiye toplumu biliyor ne de Türkiyeli |
|
siyasetçiler. Yoksa Kuzey Suriye’ye girmezlerdi. Bu anlamda durumdan her |
|
iki taraf da sorumlu; Avrupa’nın da hatası var. |
|
|
|
Geçtiğimiz hafta Avrupa Parlamentosun’da, Avrupa’nın Kuzey Suriye’deki |
|
durum karşısında sorumluluk almayı beceremediğini söylediniz. |
|
|
|
Dış politikada ortak hareket etme becerisi geliştiremedik. Bu hususta |
|
başarısız olduğumuz aşikar. Elimizde ne havuç, ne de sopa var. Türkiye |
|
toplumuna olumlu bir perspektif sunamadığımız gibi, “Bu iş böyle gitmez… |
|
dediğimizde kimsenin bizi duymasını da sağlayamıyoruz. |
|
|
|
Bu başarısızlık, Avrupa’nın son yıllarda Türkiye’deki sivil topluma … |
|
tutumuyla başlamadı mı? |
|
|
|
Türkiye’de aktif olan sivil topluma özellikle de Almanya’dan olumlu |
|
sinyaller gönderdiğimize inanıyorum. Elbette yeterince finansal destek |
|
verip vermediğimiz ya da buraya gelen insanlara yeterince hukuki destek |
|
sunup sunamadığımız tartışılabilir. Fakat durum açık: Demokrasi odaklı |
|
sivil toplumla ilişki kurmak bizim açımızdan çok daha kolay; çünkü o si… |
|
toplumda bir benzerimizi görüyoruz. Sayın Erdoğan olsun, başkası olsun, |
|
diktatörlerle ya da otoriter liderlerle ilişkilerimizdeyse zorluk |
|
yaşıyoruz. |
|
|
|
O liderler de, çoğu insan için felaket anlamına gelen durumlar yaratıyor. |
|
|
|
Bence bu durum, Avrupalılar olarak bir sonraki uyuşmazlıkta başka türlü |
|
konumlanmamız gerektiği konusunda hepimiz için uyarı niteliğinde. Harekete |
|
geçmeyi, etkin olmayı başarmamız lazım. Şu anda Macaristan’da olduğu g… |
|
göçmenlerden inanılmaz korku duyan bir hükümetin, ne yaparsa yapsın |
|
Erdoğan’ın önüne kırmızı halı sermek istemesi kabul edilemez. Macaris… |
|
hükümetinin uzun süreli bir oyalama taktiğiyle karşı karşıya kaldık ve… |
|
yüzden de Türkiye’ye yaptırımlar konusunda etkisiz bir karar ortaya çık… |
|
Dış politika hakkındaki kararlarda oy birliği ilkesini kaldırmak |
|
zorundayız. |
|
|
|
Bu dediğiniz nasıl mümkün olabilir? |
|
|
|
Örneğin kurucu anlaşmada (Maastricht) yapılacak bir değişiklikle. Avrupa |
|
Birliği’nin zamanında uluslararası bir anlaşma olarak değerlendirilmesi |
|
yüzünden, birçok önemli karar için oy birliğine ihtiyaç duyulmasını te… |
|
bir sorun olarak görüyoruz. |
|
|
|
AB içinde de çeşitli kurumlarda post-demokratik eğilimler yavaş yavaş |
|
güçlenmekte. |
|
|
|
Otoriter modeller ve yaklaşımlar yalnızca dışımızda değil. Macaristan�… |
|
Ankara’yla yakınlaşan birinin olması son derece manidar. Moskova ya da |
|
Brezilya gibi başka ülkeler söz konusu olduğunda da küresel ölçekte temel |
|
bir ideolojik çatışma yaşıyoruz. Bir yanda liberal demokrasileriyle |
|
çoğulcu, açık toplumlar var; diğer yandaysa gelenekçi çoğunluklar |
|
tarafından desteklenen ve kitlelerden aldıkları meşruiyet aracılığıyla |
|
belirli şeyleri dayatmaktan kaçınmayan muktedirler. Bu koşullarda da dış |
|
politika söz konusu olduğunda, kim alanda en çok askere sahipse ve gövde |
|
gösterisi yapıyorsa, o karar veriyor. |
|
|
|
Peki Alman ve Fransız askerleri sınır bölgesine konuşlandırılmış olsay… |
|
Türkiye Kuzey Suriye’ye girebilir miydi? |
|
|
|
Aynı Türkiye’nin iç politikası söz konusu olduğundaki gibi, bu konuda da |
|
kararlı bir tutum almayı ve harekete geçmeyi başarmaya ihtiyacımız var. A… |
|
tabi bunun, ABD’nin izlediği türden neo-muhafazakar bir dış politikaya |
|
kaymasına izin veremeyiz. ABD’nin dış politikasının sonuçlarını Orta |
|
Doğu’nun tamamında görüyoruz, ki Suriye’deki sorun da bunun bir parças… |
|
Evet, hareket yeteneğimizi geliştirmezsek, Avrupa’nın bu küresel ortamda |
|
hayatta kalma şansı yok; ama bu sadece silahlara dayanan bir siyaset |
|
izleyeceğimiz anlamına gelmiyor. Avrupalılar olarak, kendimizi nasıl |
|
hareket yeteneğine sahip bir aktör olarak tahayyül ediyoruz? Bu konuda |
|
hepimizi birleştiren bir tahayyül dahi yok. Askeri güç mü göstermek |
|
istiyoruz, yoksa eşgüdümlü bir dış ticaret politikası ve diplomasi mi? |
|
Nerede askeri müdahaleye, nerede potansiyel çatışmaların önüne geçmeyi |
|
hedefleyen barış odaklı bir politikaya ihtiyacımız olduğuna her durumun |
|
kendi koşulları içinde karar vermemiz gerek. |
|
|
|
Çok somut olarak, Suriye’deki mevcut durum hakkındaki fikriniz nedir? |
|
|
|
Bir orduya ihtiyaç olup olmadığına emin değilim. Açık ve net biçimde s�… |
|
çekmemiz ve aşılması halinde hedefli yaptırımlar uygulayacağımızı |
|
söylememiz gerekiyordu. Önceden onaylanmış silah sevkiyatlarının Avrupa |
|
çapında iptal edilmesi gerekiyordu. Rusya karşısında çeşitli yöntemleri |
|
denedik ve neyin işe yarayıp neyin yaramadığına dair biraz tecrübe edindi… |
|
Fakat yine de ikili kullanım teknolojileri yönetmeliklerle düzenlenebilir, |
|
belirli oligarklar, belirli karar alıcılar -örneğin, ABD’deki Magnitski |
|
Kanunu örneğinde olduğu gibi, Avrupa Birliği’ne girişlerini yasaklamak ya |
|
da hesaplarını dondurmak suretiyle- cezalandırılabilir. Ancak Türkiye’ye |
|
uygulanacak yaptırımlar söz konusu olduğunda Avrupa Birliği gerekli iradeyi |
|
gösteremiyor. |
|
|
|
Gerekli irade mevcut olmadığında ne yapmalı peki? |
|
|
|
Kendimizi ve yeterli sayıda aktörü ikna etmek için çabalamalıyız. Avrupa |
|
kendisini olduğundan daha küçük görmemeli. Türkiye’nin en önemli ticar… |
|
ortağı olarak, elimizde çok sayıda koz var. Kararlı bir tutum göstermeliy… |
|
ki karşı taraf bizi ciddiye alsın. Ve inanılırlık da bu tutumun bir |
|
parçası. |
|
|
|
Bu söyledikleriniz Erdoğan’ın diline tercüme edildiğinde ortaya şu cüm… |
|
çıkıyor: 'Avrupa ikiyüzlü!’ |
|
|
|
Bu noktada ikiyüzlülüğün söz konusu olduğunu düşünmüyorum. Beceriksi… |
|
ikiyüzlülük farklı şeyler. Avrupa kararsızdı, hala da öyle. Kusura bakm… |
|
ama başka bir devlet adamının bir dışişleri bakanı hakkında Sayın |
|
Erdoğan'ın seçtiği kelimelerle konuşması düşünülemez bile. |
|
|
|
Fakat eşgüdümlü yaptırımlar yerine dişleri çekilmiş bir karar çıktı… |
|
|
|
Yaptırımlar ahlaki bir soruyu ve etkililik sorununu doğuruyor. Ülkenin |
|
halkını mı cezalandırmak istiyoruz? Baskı uygulamak istediğimiz onlar mı? |
|
Bu soruya, 'Elbette bu hükümetleri seçen çoğunluklar,’ cevabını verenl… |
|
var. Bense, yaptırımların hedefinde vatandaşların yer almasının, onları |
|
terbiye etmemizin gerektiğini düşünmüyorum. Bunun bir tür sömürgecilik |
|
olduğu fikrindeyim. Bu nedenle, ince eleyip sık dokunmuş ve hedefli |
|
yaptırımları daha doğru buluyorum. Ve bunun önünde, sözünü ettiğim ir… |
|
eksikliği hariç hiçbir engel görmüyorum. Aynısını başka ülkelere kar�… |
|
yaptık zaten. |
|
|
|
Avrupa Parlamentosu’nda, Türkiye’yi dizginlememiz gerektiğini söylediniz. |
|
Türkiye, Avrupa Birliği’ne yönelik tutumunda 'Senin gibi bir bostan |
|
korkuluğunu ciddiye almıyoruz,’ gibi bir tavır takındığında bu dediği… |
|
nasıl başarabilirsiniz ki? |
|
|
|
Dış politikada ortak hareket becerisi geliştiremedikten sonra, sanki öyle |
|
bir becerimiz varmış gibi yapamayız. Ama hiç değilse elimizdeki kozları |
|
oynamakla tehdit edebiliriz. Ortak bir tehdidi bile beceremiyoruz. Ve bunu |
|
AB yapmıyorsa, eğri oturalım doğru konuşalım, o zaman Federal Almanya |
|
yapmak zorunda. O zaman ihracat kredisi güvencelerini ve önceden onaylanmış |
|
silah sevkiyatlarını iptal etmek zorundayız. |
|
|
|
Ya da hatta tartışmalı mülteci anlaşmasını? |
|
|
|
Türkiye, tüm Avrupa ülkelerinden daha fazla Suriyeli sığınmacı aldı. Sa… |
|
Ankara’daki hükümet bize uymadığı için, 'Parayı ödemiyoruz,’ diyeme… |
|
Avrupa’nın ödediği paranın, insanları 'güvenli bölgelere’ aktarmak i… |
|
kullanılmasına elbette izin veremeyiz. İnsani ama aynı zamanda da |
|
demografik bir mesele bu. Ayrıca, şimdi Suriye’ye gönderilmelerinin |
|
planlandığı bilinirken, insanları Türkiye’ye göndermemizin kabul edilem… |
|
olduğunu düşünüyorum. Bu, Türkiye’nin artık hukuken güvenli üçünc�… |
|
olmaktan çıktığı anlamına gelir. |
|
|
|
Türkiye’de muhalefet, şeffaflık eksikliğinden şikayetçi. TBMM’de tems… |
|
edilen partilerin, AB’nin ödediği paraların nerelere aktarıldığı hakk�… |
|
bilgi alma olanağı yok. |
|
|
|
Paranın izini sürmemiz lazım. Nereye aktarıldığı – örneğin bütçe d… |
|
komitemiz tarafından – denetlenebilir olmak zorunda. Bunun dışında ilgili |
|
AB Komisyonu aktarılan paranın nasıl harcandığına dair düzenli raporlar |
|
sunuyor ve benzer şekilde, Avrupa Sayıştayı da bu harcamaları denetleyerek |
|
hazırladığı raporları kamuoyu ile paylaşıyor. Ödediğimiz paranın |
|
birilerinin cebine gitmesi niyetlerimize ters düşer tabii ki. Kuzey |
|
Suriye’de gerçekten çeşitli tesisler inşa edilirse, bunun bizim paramızla |
|
yapılmadığından emin olmamız lazım. Yoksa para göndermenin bir anlamı |
|
kalmaz. |
|
|
|
Yakalanan Avrupalı IŞİD üyelerine ne olacağı konusunda fikriniz nedir? |
|
|
|
Uluslararası bir mahkeme olasılığına kafa yorulabilir. Ancak o zamana kadar |
|
vatandaşlarımızı geri almaktan başka seçeneğimiz yok. Bir hukuk devleti |
|
olarak, kendi vatandaşlarımızın ülkeye girişini ve onları kendi |
|
mahkemelerimizde yargılamayı reddetmemiz mümkün mü, emin değilim. |
|
Serpilebilecekleri bir ortam yaratarak radikalleşmelerine bizzat katkıda |
|
bulunduk. Onlar, bizim bir parçamız. Daha çirkin olan bir versiyonumuz. |
|
Onyıllarca görmezlikten geldiğimiz, kendi ürünümüz olan teröristler var. |
|
Bununla başa çıkmanın bir yolunu bulmalı, sorumluluktan kaçmamalıyız. Bu |
|
insanları kaybeden biziz, bu durumda onlardan yaptıklarının hesabını |
|
soracak olan da biz olmalıyız. |
|
|
|
31 Oct 2019 |
|
|
|
## AUTOREN |
|
|
 |
Oliver Kontny |
|
Ali Çelikkan |
|
|
|
## TAGS |
|
|
|
taz.gazete |
|
Politika |
|
taz.gazete |
|
|
|
## ARTIKEL ZUM THEMA |
