 |
# taz.de -- Cezaevlerinde yasaklar: Kurumları tehlikeye düşüren karikatürl… |
|
|
|
> Cezaevinde yaptıkları çizimlerle bir karikatür kitabına katkıda bulunan |
|
> bazı mahpusların kitaba ulaşmaları engellendi. Mahpusların cezaevlerinde |
|
> hangi yayınlara ulaşabilecekleri, keyfi uygulamalara dayanıyor. |
|
|
 |
Bild: Adil Okay'ın masası mahpuslardan gelen çizimler ve mektuplarla dolu. |
|
|
|
Mersin’de yaşayan Adil Okay, 15 yıldır cezaevlerine mektuplar yazıyor. |
|
Kendisi de eski bir mahkum olan Okay, bugüne kadar 50 farklı hapishaneden |
|
yaklaşık 500 tutuklu ve hükümlüyle mektuplaşmış. Bazılarıyla yalnızc… |
|
kere, bazılarıyla ise düzenli olarak iletişim kurduğunu anlatıyor: “Beni |
|
çocuklarının düğünlerine davet edenler oldu. Şimdi bazılarının torunl… |
|
oldu. Onlar ise hala hapiste.“ |
|
|
|
[1][Görülmüştür.org] isimli oluşuma öncülük eden Adil Okay, bu organiz… |
|
üzerinden yüzlerce politik tutuklu ve hükümlüyü kapsayan bir mektup ağı |
|
kurdu. Mayıs 2019’da yayına hazırladığı “Duvarları Delen Çizgiler�… |
|
kitapta farklı cezaevlerinde tutuklu 22 kişinin çizimleri yer aldı. Adil |
|
Okay, mahpusların katkılarıyla ortaya çıkan bu eseri Türkiye’nin dört … |
|
yanındaki cezaevlerine gönderdi. Bazı cezaevleri kitabın içeri sokulmasın… |
|
sakınca görmezken, bazı cezaevleri ise kitabın „kurumu tehlikeye düşür… |
|
yönünde karar aldı. Yani tutuklu ve hükümlüler, kendi çizdikleri |
|
karikatürlere ulaşamadı. |
|
|
|
Diyarbakır, Tokat ve Kars Cezaevleri'nin kitaba getirdikleri yasağın keyfi |
|
kararlara dayandığını düşünen Okay: “Bu kitapta yer alan karikatürler… |
|
cezaevinde çizildi. Cezaevlerinin mektup inceleme komisyonları bu |
|
karikatürleri inceledi ve karikatürler dışarı çıktı, bize ulaştı. |
|
Cezaevleri idarelerinin bu uygulamaları çok yaygın.“ ifadelerini |
|
kullanıyor. |
|
|
|
## „Tüm cezaevlerinde uygulanıyor“ |
|
|
|
Türkiye yasalarına göre, kitap, gazete, dergi gibi yayınlarla ilgili yasak |
|
kararlarını verme yetkisi bağımsız mahkemelere ait. Yürürlükteki “Ceza |
|
İnfaz Kurumlarında Bulundurulabilecek Eşya ve Maddeler Yönetmeliği“ne g�… |
|
hakkında mahkeme kararı olmayan her kitap ve yayın, tutuklu ya da hükümlü… |
|
verilebilir. Ancak aynı yönetmeliğin izleyen fıkralarında, “Kurum |
|
güvenliğini tehlikeye düşüren hiçbir yayın hükümlüye verilmez“ ifad… |
|
alıyor. Yoruma açık olan bu fıkra, aynı kitabın farklı cezaevlerinde far… |
|
şekillerde değerlendirilmesine yol açıyor. Zira yönetmelik maddesinin |
|
uygulanması aşamasında Cezaevi Eğitim Komisyonu devreye giriyor. Komisyon, |
|
tutukluların kendi olanaklarıyla getirttikleri gazete, dergi ve kitapları |
|
reddetme yetkisine sahip. |
|
|
|
İnsan Hakları Derneği (İHD) Merkez Yürütme Kurulu üyesi Nuray Çevirmen, |
|
kendilerine en çok bildirilen hak ihlali ihbarlarını şu şekilde sıralıyo… |
|
Muhalif çizgide olan gazetelerin tutuklulara verilmemesi, yalnızca hükümete |
|
yakın televizyon kanallarının izlenmesine müsaade edilmesi, radyoların |
|
toplanması, odalarda en fazla on kitaba izin verilmesi, mektupların hiç |
|
verilmemesi ya da geç verilmesi. „Komisyonların kararlarını neye dayanarak |
|
aldığını bilmiyoruz“ diyen Çevirmen, farklı cezaevlerinde farklı komis… |
|
kararı çıksa da, yayın yasakların „neredeyse tüm cezaevlerinde |
|
uygulandığını“ söylüyor. |
|
|
|
Red kararları genellikle „yasak yayın“, „sakıncalı yayın“, „müs… |
|
yayın“ ya da „kurum güvenliğini tehlikeye düşürecek yayın“ gibi ge… |
|
dayandırılıyor. Komisyonun değerlendirme esnasında bir mahkeme kararına |
|
atıfta bulunması da zorunlu değil. Ancak tutuklu ve hükümlü, dilerse |
|
komisyon kararına karşı itiraz etme hakkına sahip. Çevirmen'e göre |
|
tutuklular komisyon kararına karşı mahkemeye dilekçe verse de, „Her |
|
mahkemeden olumlu sonuç çıkmıyor.“ |
|
|
|
“Terör örgütü üyeliği“ gerekçesiyle 20 yıldan uzun bir süredir cez… |
|
olan Mehmet Enes Tunç kendisıne tanınan bu hakkı kullandı. Farklı |
|
hapishanelerde uzun yıllar geçirdikten sonra Diyarbakır Cezaevi’ne transfer |
|
edilen Tunç da “Duvarları Delen Çizgiler“ kitabı için bir karakalem ç… |
|
yapmıştı. Tunç, çizimi avukatları aracılığıyla dışarıya yollayabil… |
|
da Diyarbakır Cezaevi idaresi, karikatür kitabını içeri sokmadı. Gerekçe: |
|
Karikatürlerin kurum güvenliğini tehlikeye düşürmesi. Diyarbakır İnfaz |
|
Hakimliği’nin kararı reddetmesinin ardından Tunç’un avukatı şimdi Ana… |
|
Mahkemesi’ne başvurmaya hazırlanıyor. |
|
|
|
Adil Okay, mahpusların mahkeme tarafından haklı bulunup istediği kitaba |
|
kavuştuğu durumların neredeyse yok denilecek kadar az olduğunu ifade |
|
ediyor. Hapishanelerde her dönem keyfi uygulamalar olduğunu söyleyen Okay'a |
|
göre şu anki durum “inanılmaz“ bir boyutta: “Kitap yasağı 12 Eylül |
|
döneminden sonra neredeyse yok olmuştu. Hapishane eğitim komisyonları tek |
|
merkezden direktif almışçasına kendi yasalarını çiğnemeye başladılar.… |
|
bu cüret?“ Okay, kendi sorusunu şu şekilde cevaplıyor: “Çünkü |
|
cezalandırılmıyor, tersine destek alıyorlar iktidardan. O nedenle |
|
fütursuzlar. İktidar ödül veriyorsa, biz de onları teşhir etmeliyiz.“ |
|
|
|
2 Oct 2019 |
|
|
|
## LINKS |
|
|
 |
[1] https://www.gorulmustur.org/ |
|
|
|
## AUTOREN |
|
|
|
Abidin Yağmur |
|
|
|
## TAGS |
|
|
|
taz.gazete |
|
Özgürlükler |
|
taz.gazete |
|
|
|
## ARTIKEL ZUM THEMA |
