 |
# taz.de -- Türkland'ın yazarıyla söyleşi: „Kendinde tükenme hakkı gö… |
|
|
|
> Göçmenlik travmalarını mercek altına alan okuma performansı Türkland'�… |
|
> yazarı Dilşad Budak Sarıoğlu'yla “Almancı“ olmayı, göçmen hastal�… |
|
> ve tükenmişlik sendromunu konuştuk. |
|
|
 |
Bild: „Bir yanımız hep başka bir eve hasret çekiyor.“ |
|
|
|
Türkland, Dilşad Budak Sarıoğlu’nun kendi yaşantılarına dayanan roman |
|
metninden uyarlanarak MAVİBLAU işbirliğiyle hem Almanya hem de Türkiye'de |
|
sahnelenen otobiyografik bir okuma performansı. Çocukluğunda ailesiyle |
|
birlikte Almanya’ya iltica etmek zorunda kalan bir kadının yetişkinliğinde |
|
yüzleştiği göçmenlik deneyimi sahnede iki dilli bir metin, video ve |
|
şarkılar eşliğinde anlatılıyor. İrem Aydın'ın yönettiği ve Neslihan |
|
Yakut'un proje koordinatörlüğünü üstlendiği eseri, tiyatrocu Ilgıt Uçu… |
|
yazar Sarıoğlu birlikte canlandırıyor. Yazarla “Almancı“ olmayı, gö�… |
|
hastalıklarını ve ırkçılığa karşı ses çıkarmanın zorluğunu konuş… |
|
|
|
taz gazete: Oyunda evsizlik teması oldukça yoğun işleniyor. Dilşad |
|
karakterinde göçmenlik travmasının ortaya çıkışı da “evlenme“ konu… |
|
başlıyor. Göçmenlik evsizlik midir ya da bir göçmen için evin anlamları |
|
nelerdir? |
|
|
|
Dilşad Budak Sarıoğlu: Hayatımda ilk kez “Evet burası benim evim“ dedi… |
|
bir eve taşındım. Bu deneyimi yaşayana kadar böyle bir hissin var |
|
olabileceğini düşünemiyordum. Şimdi evime varmış gibi hissediyorum. Ama … |
|
zaman göçebelik hissi var içimde. Başka göçmenlerle de bu deneyimi |
|
konuşuyorum, o his herkeste biraz kalıyor. Bir yanımız da hep başka bir eve |
|
hasret çekiyor. Yedi yıldır Türkiye’de yaşıyorum, ama buradayken her za… |
|
Almanya’yı, orada bıraktığım sevdiklerimi özlüyorum, oraya gidince de |
|
burayı özlüyorum. Bu özlem hep içimizde. |
|
|
|
Göçmenlik hayatınıza nasıl girdi? |
|
|
|
Babam Türkiye'den politik sebeplerle kaçtığında altı, annem kaçtığında |
|
sekiz aylıktım. Ben bir buçuk yaşındayken bir aile beni annemin bilezikleri |
|
karşılığında kendi çocuklarıymış gibi yurt dışına çıkardı. Bir s… |
|
Paris'te sosyalist ve Türk bir örgütün yanında kaldık. Sonra ailem o |
|
örgütten de kaçmak zorunda kaldı, bense bir ay örgütün elinde kaldım. A… |
|
büyüklerinin devreye girmesiyle ailemin iltica ettiği Almanya'ya götürüld… |
|
ve orada büyüdüm. |
|
|
|
Türkiye’ye taşınmaya nasıl karar verdiniz? |
|
|
|
Benim için bir hayaldi İstanbul’da yaşamak. Hayatıma Cengiz’in, yani oy… |
|
da yer alan eşimin girmesiyle, iki yıl kadar uzaktan ilişki yaşadıktan |
|
sonra ani bir kararla taşındım. Çok hasta olduğum bir süreçteydim. |
|
Almanya’da her anlamda tıkanmıştım, iş hayatımda da özel hayatımda da. |
|
İyileşemiyordum ve doktorlar da çaresiz hissediyordu. O zamanki doktorlarım |
|
da “Evet lütfen bunu yapın“ dediler. |
|
|
|
Oyunda da “göçmen hastalıkları“ndan bahsediyorsunuz. Nedir bu göçmen |
|
hastalıkları? |
|
|
|
Göçmen hastalıkları sosyolojik bir tabir. Somut bir tıbbi semptomu tarif |
|
etmiyor; her türlü hastalık bu tanımın altında yer alabilir. Kronik |
|
hastalıklar, yorgunluklar, tükenmişlik sendromları… Göç esnasında ve |
|
sonrasında yaşadığımız ve yüzleşmediğimiz travmaların ve korkuların |
|
birikmesiyle meydana gelen hastalıklar. Benim kronik hastalıklarımın |
|
altında kendime aşırı yüklenmem yatıyordu. Türkland’ı yazarken fark e… |
|
ki bunun da altında her iki dünyaya da yaranamama hissi var. Sürekli |
|
kendini ispat etme çabası, yetersiz hissetme, daha fazla çalışmak zorunda |
|
kalmak ve yine de başarıya layık hissedememe duygularından kaynaklanan bir |
|
kendini aşırı yıpratma durumu. Çocukken terk edilmiş olma, sonra yine |
|
çocukken bilmediğin bir ülkede var olmaya çalışma travmaları ileride |
|
kendini hatırlatıyor ve sen sinyalleri görmediğinde bedeninde bazı |
|
hastalıklar kronikleşmeye başlıyor. |
|
|
|
Yazar Fatma Aydemir de „Arbeit“, yani „İş“ başlıklı yazısında g�… |
|
sıklıkla tükenmişlik sendromu yaşadığını, ama bunun görmezden gelindi… |
|
tükenmişlik sendromu denince akla hep beyaz Almanların geldiğini anlatıyor… |
|
|
|
Evet, sanki tükenmişlik sendromu bizim hastalığımız olamazmış gibi |
|
yansıtılıyor ve biz de buna inanıyoruz. Alman toplumu bizim duygu ve ruh |
|
dünyamıza yeterince bakmamış, biz de yeterince anlatmamışız, çünkü bi… |
|
önceki nesiller zaten farkında bile değil. Ailelerimiz çok zor koşullarda |
|
çalışmışlar, 30 yılı fabrikada, madende geçirmişler. Kendinde tükenme |
|
hakkını görmemiş nesillerin evlatlarıyız biz. Benim ailem darbeden kaçm�… |
|
ve çok travmatik bir geçmişleri var. Onlar böyle zorluklar geçirmişken |
|
benim tükenmeye hakkım yok diye düşündüm hep. Onlar da bize böyle |
|
davranıyor, tükenmişlik sendromu çok lüks bir hastalıkmış gibi. Yıllar… |
|
teşhis koyamıyoruz utandığımız için. Aslında kendi ebeveynlerimiz de |
|
tükeniyor, ama adı koyulmadığı için ileride başka hastalıklara yol aç�… |
|
bu. Bir Alman ebeveyni gibi uzun olmuyor ömürleri. |
|
|
|
Oyunda da özellikle Türkiyelilere bu travmatik ve zorlu “Almancı“ |
|
deneyimini anlatmak, göçmenlerin neler yaşadığını göstermek arzusu var |
|
galiba. |
|
|
|
Bu metni yazarken ana motivasyonlarımdan biri kesinlikle buydu. Türkiye |
|
toplumuna yazmak istedim. Neredeyse tanıdığım herkesin sülalesinde bir |
|
“Almancı“ olmasına rağmen bizi hâlâ öyle klişeler üzerinden tanıy�… |
|
değerlendiriyorlar ki. Orada neler yaşadığımızla ilgili hiçbir fikirleri |
|
yok. Almanya’da bile entegrasyon tartışmalarıyla üzerine ışık tutulmu�… |
|
mevzu, ama Türkiye’de hiç konuşulmuyor. Oysa özellikle son yıllarda Tür… |
|
çok göç almaya başladı. Savaştan kaçan insanların gelmesiyle Türkiye�… |
|
toplum yeniden şekilleniyor. Almanya 80’lere kadar göç ülkesi olduğunu |
|
kabul etmiyordu. Sürekli göç alıyorsun ve bu insanların kalacağını |
|
anlamışsın, ama hâlâ göç ülkesi olmadığını söylüyorsun. Almanya�… |
|
yüzünden kronikleşen çok sorun var. Bunun ileride Türkiye’de ne gibi |
|
sorunlar doğuracağını kendi deneyimlerimden öngörebildiğim için bu |
|
hikâyeleri anlatmak istiyorum. Biz belki çok geç olmadan çözümler |
|
üretebiliriz. |
|
|
|
Oyunda çocukken ırkçılık gören göçmenlerin büyüyünce bunları |
|
anlatmadıklarından bahsediyorsunuz. Yakın zamanda Almanya’daki #MeTwo |
|
kampanyasıyla göçmen ve göçmen kökenliler yaşadıkları ırkçılıkları |
|
anlatmaya başladılar. Bir şeyler değişiyor mu? |
|
|
|
Birçok kişi #MeTwo hareketine kadar yaşadıklarını fark etmedi bile. Ben de |
|
hastalanmasam başıma gelenleri bu kadar irdelemeyecektim. Birçok boyutta |
|
şiddet gördük, ama bunlar Almanya’daki hayatın gündelik akışında o ka… |
|
geçiştirilen şeylerdi ki, fark etmedik. Toplumsal grup olarak çok |
|
önemsizdik Almanya’da. Bunları konuşmadık, kendimize bile itiraf edemedik. |
|
Acısının arkasında durmak ve hesabını sormak çoğu kişinin aklına bile |
|
gelmiyordu. Bu yüzden toplumsal hareketler ve bunları paylaşmamız çok |
|
önemli. |
|
|
|
17.5.2019 ve 25.5.2019 tarihlerinde İstanbul'da yapılacak gösterimlere |
|
[1][buradan] ulaşabilirsiniz. |
|
|
|
15 May 2019 |
|
|
|
## LINKS |
|
|
 |
[1] http://www.maviblau.com/turklandtr/?fbclid=IwAR0S80uirPMsKcl1wxfChKKJR5oMaE… |
|
|
|
## AUTOREN |
|
|
|
Burcin Tetik |
|
|
|
## TAGS |
|
|
|
taz.gazete |
|
Kültür |
|
Toplum |
|
taz.gazete |
|
|
|
## ARTIKEL ZUM THEMA |
