 |
# taz.de -- Stand-up sanatçısı Mehmet Erbey: „Kürtlerin de gülmeye ihtiy… |
|
|
|
> Kürtçe stand-up gösterileri düzenleyen komedyen Mehmet Erbey ile |
|
> Kürtlerin kahkahaya duyduğu özlemi ve Türkiye'de mizahın durumunu |
|
> konuştuk. |
|
|
 |
Bild: „İktidar sahipleri kendisine karşı bir saygısızlık olarak görüy… |
|
|
|
taz.gazete: Türkiye’de çok fazla Kürtçe stand-up yapan sanatçı yok. |
|
Siyaseten büyük baskıların yaşandığı bir dönemde Kürtler için stand-… |
|
yapmak bir tabu mu? |
|
|
|
Mehmet Erbey: Stand-up zor bir iş. Tek kişisin sahnede ve „Gelin sizi |
|
hikayelerimle güldüreceğim“ iddiasında bulunuyorsun. Riskli bir iş oldu�… |
|
için pek yapılmıyor. Yaptığım işi titrek bir sesle, dramatik bir müzikle |
|
yaparsan insanlarımızın bu kadar acılı olduğu süreçlerde onları hemen |
|
duygulandırabilir, ağlatabilirsin. Ama güldürmek gerçekten zor iş. |
|
Salonlardan aldığım tepkilerden anladığım kadarıyla insanlar beğeniyor. |
|
Bugün Ankara, İstanbul gibi şehirlerde sahne alabiliyorsak demek ki |
|
beğenilmişiz, o yüzden oraya kadar gidebilmişiz. Yoksa Diyarbakır’dan |
|
çıkamazdım. |
|
|
|
Ne zamandan bu yana stand-up yapıyorsunuz, komedyen olmaya nasıl karar |
|
verdiniz? |
|
|
|
Tiyatro metinlerimi ağırlıklı olarak komedi üzerine yazıyordum. 2014 |
|
yılında stand-up yapmaya başladım. Ülkedeki siyasi süreçten dolayı 2015… |
|
durdum. 3 yıl aradan sonra “İnsanlarla gülelim, bu kötü süreçte bir ne… |
|
olsa nefes alalım“ dedim ve yeniden başladım. |
|
|
|
Oyununuzun ismi “Qırdık“ ne demek? |
|
|
|
Neden bu ismi kullandınız? Kürtlerde komiklik ve şaka yapan insanlara |
|
“Qırdık“ denir. Bu daha çok kırsalda söylenen bir söylemdir. |
|
|
|
Genellikle işlediğiniz konular nedir? Stand-up’ınızda daha çok ne üzeri… |
|
espriler yapıyorsunuz? |
|
|
|
Stand-up’ta günlük yaşamda ne varsa, en başta da kendimi anlatıyorum. |
|
Yaptığım bu işten dolayı başıma nelerin geldiğini, toplumun, ailemin ba… |
|
açısını, Kürtlerin köy yaşamı ile şehir yaşamı arasındaki çatışm… |
|
dil üzerindeki asimilasyon politikalarını, ekonomiyi, siyaseti… |
|
|
|
Kürt mizahı hakkında neler söylemek istersiniz? |
|
|
|
Kürt mizahı çok güçlü, ama biraz kırsal kalmış. Biz Kürtler mizahı b… |
|
kadar tam anlamıyla işlemedik. Kürtlerin bu alanlara yönelmesi, bu güçlü |
|
mizahı işlemesi gerekiyor. Sadece ajitasyonlarla, trajedilerle, dramlarla |
|
olmaz bu işler. Bu kadar acı yaşanırken, gülmeye de, mizaha da ihtiyaç va… |
|
Biz Kürtlerin artık gülmesi gerektiğine inanıyorum. Mizah aynı zamanda bir |
|
terapidir. İnsanın psikolojisini düzeltmesine yardımcı olur. |
|
|
|
2015 yılında verdiğiniz bir söyleşide, gösterilerinizin iptal edildiğini |
|
söylemişsiniz. Şu anda da bu durum geçerli mi? |
|
|
|
2015 yılında durmak zorunda kaldık. Avrupa, Duhok, Zaho gibi birçok yerde |
|
yapılacak olan turnem iptal oldu. Şu anda da zorluk çekiyoruz. |
|
Üniversitelere gidiyorduk, Kürtçe diye artık üniversitelerde izin |
|
vermiyorlar. Belediye salonlarını kullanıyorduk, oralara da atanan |
|
kayyımlardan sonra sahneler bize verilmemeye başlandı. O yüzden özel |
|
sahnelerde yer bulmaya çalışıyoruz. Çok zorda kalınca kafelerde bile sahne |
|
alıyorum. Küçük bir sahne bile bana yetiyor. Eğer ki süreç böyle olmasa… |
|
gidilmedik yer bırakmayacaktım. |
|
|
|
Espri yaparken bir sınırınız var mı? |
|
|
|
Bir sınırım yok açıkçası. Bu hikaye güzeldir, insanlar bundan etkilenir |
|
dediğim hikayeleri anlatıyorum. |
|
|
|
Alman gazeteci Deniz Yücel'in Türkiye'de tutuklanmasına ilişkin verilen |
|
kararda, Yücel'in bir yazısında geçen bir fıkra vardı: Türk’e ölmeden… |
|
son dileği sorulunca Kürt'ün annesini göremeden ölmesini istemesiyle ilgili |
|
olan… |
|
|
|
Komediler daha çok trajik olaylardan ortaya çıkar. Bu da yüzde yüz gerçek |
|
bir duruma işaret ediyor. Her ne kadar “Kardeşiz, bir sorunumuz yok“ desek |
|
ya da “dış güçlerin işi“ gibi başka nedenler ortaya koyulsa da, gerç… |
|
Türklerle Kürtler arasında var olanı en iyi anlatan, bu fıkradır, ama sen |
|
bu espiriyi yaptığında dava konusu oluyor. İnsanlar artık ne yazabiliyor ne |
|
konuşabiliyor ne de espiri yapabiliyor. Böyle bir süreçten geçiyoruz. |
|
|
|
Her şey devletin bekası için sakıncalı görülüyor. İktidar sahipleri |
|
kendisine karşı bir saygısızlık olarak görüyor mizahı. Çünkü mizahı… |
|
bambaşkadır. Zamanında Süleyman Demirel’le, Turgut Özal’la ilgili espr… |
|
taklitler yapılırdı. Yaptıkları şeyler mizahla eleştirilirdi. Son sürece |
|
baktığımız zaman, bir cümle bile kuramıyorsun. |
|
|
|
Bölgede 2015'in ardından bir değişim yaşanıyor. Siz izleyicilerinizin |
|
tepkilerinden ve tavrından nasıl bir izlenim ediniyorsunuz? |
|
|
|
4 yıl öncesine baktığımızda bir barış süreci yaşanıyordu. İnsanlard… |
|
duygusal çöküntü bu kadar yoğun değildi. Şimdiki durum kaygı verici |
|
gerçekten. Hem ekonomik, hem siyasi kriz var. Yanı başımızda savaş var. Bu |
|
durum beni de etkiliyor. |
|
|
|
Son dönemde giderek artan Türk milliyetçiliğiyle birlikte Kürtçe dili |
|
üzerindeki baskılar da yeniden artmaya başladı. Siz bunu hissediyor |
|
musunuz? |
|
|
|
Bu soruya cevap vermesem benim için daha iyi olur. (Gülüyor) |
|
|
|
Mehmet Erbey 1978 Mardin Kızıltepe’de doğdu. Cegerxwîn Kültür Merkezi�… |
|
yıllık bir eğitim aldı. 2007 yılında Diyarbakır Sanat Merkezi’nin |
|
organizasyonu ile İsveç’ten gelen bir tiyatro ekibiyle yaklaşık 6 ay |
|
boyunca Diyarbakır’da tiyatro eğitimi aldı. Kendi ifadesiyle, bu tarihten |
|
sonra hep sahnedeydi. |
|
|
|
23 Jan 2019 |
|
|
|
## AUTOREN |
|
|
 |
İnanç Yıldız |
|
|
|
## TAGS |
|
|
|
taz.gazete |
|
Kültür |
|
Özgürlükler |
|
taz.gazete |
|
|
|
## ARTIKEL ZUM THEMA |
