 |
# taz.de -- Müzisyen Enzo İkah: „İstanbul beni seçti“ |
|
|
|
> Kongolu müzisyen Enzo İkah, sokaklarında hamallık yaparak başladığı |
|
> İstanbul macerasına, çıkarmak üzere olduğu dördüncü albümle devam e… |
|
|
 |
Bild: „Tüm ideolojik oyunlar gezegeni bir cehenneme çevirdi.“ |
|
|
|
Reggae müzisyeni Enzo İkah'ın hayatı söylediği bir şarkıyla değişti. |
|
Askerlerin sivil insanları öldürmemesi gerektiğini söyleyince ülkesi |
|
Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde tutuklandı ve işkence gördü. Hapishaneden |
|
görevlilere rüşvet vererek kaçtı. Fransa'ya gitmeyi planlıyordu fakat |
|
transit vizesi olmadığı için İstanbul'da sıkışıp kaldı. Hayatındaki … |
|
sayfa o günden sonra açıldı. Sıkışıp kaldığı İstanbul'u çok sevdi.… |
|
kadar yüzlerce konser veren Enzo, yakın zaman içerisinde dördüncü albüm�… |
|
çıkaracak. |
|
|
|
taz.gazete: Enzo, müzik yapmaya nasıl başladınız? |
|
|
|
Müziğe henüz 11 yaşımdayken akordeon çalarak başladım. O yıllarda orta |
|
okulda okuyordum. Yaramazlık yaptığım günlerden birinde ceza olarak okulun |
|
atölye salonunu temizlemem gerekiyordu. O sırada akordeonun ilginç tınısı… |
|
duydum ve hemen akordeonu çalan hocamın yanına gittim. Enstrüman hakkında |
|
sorular sorunca çalmayı öğrenmek isteyip istemediğimi sordu. O günden |
|
itibaren arkadaşlarımla kavga etmek yerine enstrümanla kavga etmeyi, onu |
|
alt etmeyi öğrendim. Daha sonra piyano ve gitar ile mücadele ettim. |
|
|
|
Zor bir çocukluk geçirdiniz. Babannenizin sizi saklaması gerekmiş. Bunun |
|
sebebi neydi? |
|
|
|
Babam, Kongo -o yıllarda Zaire- Devlet Başkanı Mobutu Sese Seko'nun |
|
pilotluğunu yapıyormuş. Annem ise hostesti. Ben onlarla hiç tanışamadım. |
|
Babamın Mobutu ve ilişkileri hakkında pek çok şey bilmesi Mobutu'yu |
|
rahatsız etti. 1983 yılında babamın kullandığı uçak saldırıya uğrad�… |
|
Sanırım bu Motubu'nun organize ettiği bir sabotajdı. Annemle beraber ikisi |
|
de orada ölmüşler. O günlerde ben henüz dört aylıktım. Hükümet tüm |
|
eşyalarımıza el koymuş ve babaannem beni yaşadığı köye kaçırmış. |
|
|
|
2002 yılında Paris'e Fransız Dili ve Edebiyatı okumak üzere gittiğinde |
|
Kongo'da tanınmış bir müzisyendiniz. Eğitiminizin ardından Kongo'ya dönm… |
|
nasıldı? |
|
|
|
Tezimi yazmak üzere Kongo'ya döndüğümde birçok acı hikayeyle karşılaş… |
|
Bir gün hastanede bir kadın bana tecavüze uğrayan kadınların hikayelerini |
|
anlattı. Bir başka sefer tecavüz mağduru kadınlarla konuştum; ayakkabı |
|
üreten çocuk işçileri gördüm. Bir başka zaman çocuk askerlerle tanışt… |
|
günlerde kendine kendime onların sesi olacağıma dair söz verdim. Şarkıla… |
|
insanlar tarafından günden güne daha çok sevildi. Çünkü onları |
|
anlatıyordum. |
|
|
|
Vahşi Asker (Wild Soldier) şarkın gibi. Bu şarkının ardından ülkende |
|
hapsedildiniz. Şarkıda iktidarı rahatsız edecek ne vardı? |
|
|
|
23 Ağustos 2006 günü başkent Kinşasa'da askerler sivil insanlara |
|
saldırıyordu. Devletin düzenlediği hileli seçimlerden bir gün sonraydı. |
|
Şarkıda sadece sivil halkın askerlerin düşmanı olmadığını, ordunun |
|
sivilleri korumakla yükümlü olduğunu söyledim. Kanunsuz emirlere uymamanın |
|
kötü bir şey olmadığını dile getirdim. Galiba bu pek hoşlarına gitmedi… |
|
de Kongo'da popüler birisi olduğum için dikkatlerini üzerime çekmiş oldum. |
|
Fakat asıl mesele daha derinde yatıyor. Politikacılar sadece beş yıl için |
|
seçiliyorlar. Beş yıl sonra artık görevde olmayacak olmalarına rağmen sa… |
|
hep orada olacaklarmış gibi toplumu dizayn etmeye ve beraberliğimizi |
|
dinamitlemeye çalışıyorlar. Onlara nasıl güvenebiliriz ki? |
|
|
|
Bu şarkıdan sonra on yıl hapis cezasına çarptırıldın. İşkence gördü… |
|
Cezaevi günleriyle ilgili neler söyleyebilirsiniz? |
|
|
|
Kağıt üzerindeki suçum devrim askerlerini ve orduyu aşağılamaktı. |
|
Hapishanede dokuz gün kaldım. Kasapların eline geçmiştim. Şarkılarımda … |
|
konuştuğumu, bundan sonra tekrar konuşamayacağımı söylediler. Kerpetenle… |
|
dişimi söktüler. Dünyada cehennemi yaşadım diyebilirim. Fakat o günden |
|
sonra hiçbir şeyden korkmadım. Artık acı en yakın arkadaşım olmuştu. |
|
|
|
Hapishaneden kaçmayı nasıl başardınız? |
|
|
|
Kongo'da para her sorunu halleder. İki polise beş bin dolar rüşvet verdim. |
|
|
|
Aslında planınız Fransa'ya gitmekti fakat vize alamadınız. İstanbul'da |
|
kalma kararını nasıl verdiniz? |
|
|
|
İşin aslı, ben İstanbul'u seçmedim, İstanbul beni seçti. Türkiye aklım… |
|
bir saniyeliğine bile geçmemişti. Hiçbir zaman planlarım dahilinde |
|
olmamıştı. Fransa'da oturma ve çalışma iznim vardı. Dolayısıyla planım |
|
Fransa'ya gitmek üzerine kuruluydu. Fakat hapishaneden kaçtığımda Fransa'ya |
|
direkt uçuş yoktu. En azından üç güne ihtiyacım vardı fakat aynı gün |
|
Kongo'dan ayrılmalıydım. Fransa'ya gidişin tek yolu da Türkiye'den aktarma |
|
yapmaktı. Türkiye'ye gelince polis bana transit vizem olup olmadığını |
|
sordu. Olmadığını söyleyince beni Kongo'ya geri göndermek istediler. Hemen |
|
avukatımı arayıp mültecilik için başvuru yaptım. 78 gün Kumkapı'da |
|
Yabancılar Şube Müdürlüğü'nde kaldım. Otogarlarda ve benzinliklerde uyu… |
|
Hamallık yaptım. |
|
|
|
Yaşadıklarınıza rağmen bu şehri sevmeye başladınız? |
|
|
|
Başıma gelen onca şeyin arasında geçmişime takılıp kalmak istemedim. Her |
|
şeyi unutmaya ve yeni bir sayfa açmaya çalıştıkça İstanbul'u sevmeye |
|
başladım. Geçmişim benim için ölmüştü. Ben de hayattan kopmamak için |
|
bugünüme ve yarınıma sarıldım. |
|
|
|
Hem yönettiğiniz hem de rol aldığınız „Mülteci, İşte Buradayım“ (… |
|
Here I Am) isimli belgeselde İstanbul'daki mültecilerin hayatını |
|
anlattınız. Bu filmle yapmak istediğiniz neydi? |
|
|
|
Fikir Eda Elif Tibet'ten çıktı. Daha sonraki süreçte ben de yönetmenliğe |
|
dahil oldum. Mültecilikle ilgili tüm gerçeklikleri bir mülteci olarak iyi |
|
biliyorum. Yoksulluğun bir moda olmadığını, bunun sosyal adaletsizlik |
|
olduğunu ve bunu değiştirmenin elimizde olduğunu anlatmaya çalışan, |
|
mültecileri hayatlarını değiştirmeye motive edecek bir belgesel oldu. |
|
Herkes, karar verirse hayatını değiştirebilir. Geçmişte takılı kalmayı |
|
bırakmak gerekiyor. Kimse sizin için hayatınızı değiştirmeyecek. Yarın |
|
sizin elinizde, başkalarının umurunda olduğunuza dair rüyalar görmeyi |
|
bırakmalısınız. |
|
|
|
Türkiye'de kaldığınız süre içerisinde Türk müziğinin sanatınıza etk… |
|
mu? |
|
|
|
Türk müziğinin doğuya özgü harika bir soundu var. Fakat ben kişisel olar… |
|
müziklerden ziyade sözlerle ilgileniyorum. Ahmet Kaya ve Aşık Veysel gibi |
|
inanılmaz sözleri olan müzisyenleri dinliyorum. Aşık Veysel'in 'Uzun İnce |
|
Bir Yoldayım'ının sözlerini okuyunca bizim ondan daha kör olduğumuzu fark |
|
ettim. Aşık Veysel kalbiyle görmeyi öğrenenlerdendi. Bu sebeple yeni |
|
albümüm Evsiz Çocuk'ta Uzun İnce Bir Yoldayım'ı okuyacağım. Ayrıca Ahm… |
|
Kaya'nın Kendine İyi Bak şarkısı için Fransızca bir versiyon yapacağım. |
|
|
|
Politik bir sanatçısınız. Dünyaya bakınca en büyük sorunu nerede |
|
görüyorsunuz? |
|
|
|
Bence en büyük sorun kölelik, savaşlar ve terörizm. Her dinden insan |
|
dinlerinin ismiyle savaşıyorlar. İnanılmaz. Etrafımız Tanrı ya da Allah |
|
için savaşan insanlarla dolu. Halbuki Tanrı ya da Allah barışı ve iyiliği |
|
temsil eder. Kuran'ı da okusanız, İncil'i de okusanız kimseyi öldürmemeniz |
|
gerektiğini öğrenirsiniz. Tüm ideolojik oyunlar gezegeni bir cehenneme |
|
çevirdi. İnsan hakları kuruluşları da bir kenardan öylece izliyorlar. Sö… |
|
hepimiz doğuştan gelen haklara sahibiz fakat sürekli bizim haklarımızı |
|
birileri başka birilerine veriyor. Sanırım bu çukurdan çıkmamızın tek y… |
|
birbirimizi sevmekten geçiyor. |
|
|
|
15 Nov 2018 |
|
|
|
## AUTOREN |
|
|
 |
Muhsin Topyıldız |
|
|
|
## TAGS |
|
|
|
taz.gazete |
|
Kültür |
|
taz.gazete |
|
|
|
## ARTIKEL ZUM THEMA |
