# taz.de -- Meriç üzerinden bir kaçışın hikayesi: Silivri'den Stuttgart'a

	# taz.de -- Meriç üzerinden bir kaçışın hikayesi: Silivri'den Stuttgart'a

	> 10 dakika durmadan koştu Ulaş. Meriç’in kıyısına ulaştıklarında ka…
	> yerinden çıkacaktı. Bilal plastik botu şişirdi; yağmurun toprağı
	> sürükleyerek çamurlu bir akıntıya dönüştürdüğü hırçın nehrin �…
	> bıraktı.

	Bild: Rahat bırakmayacaklardı, açık cezaevindeki eziyet bitmeyecekti. O gü…

	Ekim ayının serin bir sonbahar akşamında Ulaş, Silivri Cezaevi’nin
	kapısından çıktı. Kendisinden birkaç yaş büyük abisi onu kapıda
	kucaklamadan önce uzun uzun süzdü. İçeride geçirdiği altı ayda en az 10
	kilo kaybetmiş kardeşinin kırlaşmış saçlarına, çökmüş yüzüne bakt…
	Kardeşi, 38 yaşında bir bebeğe benziyordu.

	Ulaş, elbette üç yaşındaki kızına kavuşacağı için mutluydu. Ancak yol
	boyunca ne gözyaşlarına ne de korkularına hakim olabildi. Zira neden
	tutuklandığını bilmediği gibi, hangi gerekçeyle tahliye edildiğini de
	bilmiyordu. Bir gece yeniden evinden alınmaması için hiçbir neden yoktu.

	## Suç: Cenaze ve 1 Mayıs’a katılmak

	„Terör örgütü üyesi olmak“, özellikle 15 Temmuz 2016’daki darbe gir…
	ardından, pek çok muhalife isnat edilen popüler bir suçlamaydı. Ulaş, Alm…
	gazeteci Meşale Tolu ile aynı dosyada yargılanıyordu.

	Kendi kaderine dair tek bildiği, iddianamesinde yer alan o cümlelerdi:
	“Valilikçe yasak getirilmiş olmasına rağmen Taksim Meydanı’nda yapılm…
	planlanan 1 Mayıs İşçi Bayramı törenine katılmak için Beşiktaş’ta b…
	Rojava’da, IŞİD’e karşı savaşırken öldürülen sosyalist gençlerden…
	evinin yakınlarından kalkan cenazesine katılmak.“

	İddianamede atılı iki suça dair fotoğraflar da konmuştu dosyaya. Ulaş’…
	fotoğrafları… Birkaç metrekarelik hücresinde soruşturma dosyasını
	incelerken şöyle sormuştu kendi kendine: “Tüm dünyada kutlanan bir bayra…
	ve aynı mahallede oturduğun birinin cenazesine katılmak neden tutuklanma
	gerekçesi olsun ki?“

	## Polisten, patrona talimat: O teröristi işe almayacaksın

	İlk özgür gecesini minik kızına sarılarak geçirdi. Ona aylardır tutuldu…
	yerle ilgili en güzel yalanları söyledi. Ertesi gün cezaevine girmeden önce
	çalıştığı iş yerine gitti. Ulaş’ın işi, kendisine tahsis edilen ara…
	marketleri gezerek içecek ve cips pazarlamaktı.

	Kendisini kapıda karşılayan arkadaşlarına kısaca cezaevindeki altı ayda
	neler yaşadığını anlattı. Arkadaşları onu gördüklerine mutlu olsalar …
	Ulaş yüzlerindeki tedirginliği farketti. Belli ki söyleyecek şeyleri vard�…
	“Kısa bir süre önce polisler geldi buraya. Patronla konuştular. 'Ulaş ge…
	gelirse işe almayacaksın. Terörist o’ dediler.“

	Ulaş arkadaşlarının yanından ayrıldı, kendini ara sokaklara vurdu. Tam b…
	sigara yakmıştı ki, yanında gri renkli bir Volkswagen marka araba belirdi.

	Açık camdan seslenen dört kişiden biri, “Tanıdın mı beni Ulaş, ben Ah…
	dedi. Sesi de, arabayı da tanımıştı Ulaş. Altı ay önce bir gece evine
	yapılan baskının ardından emniyet müdürlüğüne götürüldüğünde, so…
	adam yapmıştı. Kendisine ajanlık teklif etmiş, mahallesinde yaşayan
	sosyalistlerin isimlerini vermesini istemişti.

	## „Kurtuldun mu sandın“

	Dört polis aşağı inip, bellerindeki silahları göstererek Ulaş’tan, ara…
	binmesini istediler. “Cezaevinden çıkınca kurtuldun mu sandın lan!“ diye
	bağırdı içlerinden bir tanesi.

	Arabanın arka koltuğunda küfürler tehditlere, tehditler yumruklara karışt…
	Ulaş da kızına edilen küfüre yumrukla karşılık verdi. Ağzı ve burnu k…
	içinde, yol kenarına bıraktılar Ulaş’ı. Yığılıp kaldığı kaldır�…
	Cezaevinden çıkarken “Sonunda bitti“ diye düşündüğü hikaye aslında…
	başlıyordu.

	O gece minik kızının kokusuna sığınmak istedi ancak tutuklanarak büyük
	korku yaşattığı eski eşinden bunu isteyemezdi. Birkaç birayla birlikte ot…
	odasında aldı soluğu. Kaç sigara içti, ne kadar süre ağladı, kendi de
	bilmiyor.

	Ertesi gün kendini yollara attı. Bir iş bulmalı, kendine ait bir ev
	kurmalı, hayatını yeniden düzene sokmalıydı. Sosyal güvenlik kurumuna gi…
	bazı evrak işlerini halletti. Binadan dışarı çıkıp yürümeye başladı…
	yanında Ford Connect marka bir araba durdu. Bu defa arabadaki polislerin
	arasında Ahmet yoktu. “Amma gezdin bugün ha!“ dedi bir tanesi. Yine
	işbirliği teklif ettiler, isim istediler, tehdit ettiler… Rahat
	bırakmayacaklardı; bitmeyecekti açık cezaevindeki eziyet. O gün Türkiye�…
	terk etmeye, Almanya’ya gitmeye karar verdi. Ama nasıl olacaktı?
	Tahliyesine karar veren mahkeme, aynı zamanda yurt dışına çıkışını da
	yasaklamıştı.

	“İnsan kaçakçıları…“ dedi kendi kendine. Yol, yordam bilmeden İstan…
	Suriyeli nüfusunun yoğun olduğu, insan kaçakçılarıyla meşhur Aksaray
	semtinin yolunu tuttu. Sordu soruşturdu, 30’lu yaşlarında, zayıf, kısa
	boylu, Mardinli bir kaçakçı olan Bilal’i buldu. Hızlı konuşan, konuşur…
	sürekli etrafına bakınan Bilal güven vermeyen bir tipti; ondan kurtuluncaya
	kadarki ana kadar da hiç güven vermeyecekti. Pek fazla seçeneği bulunmayan
	Ulaş, Yunanistan-Türkiye sınırındaki Meriç nehri üzerinden her hafta 12
	kişiyi kaçırdığını söyleyen Bilal ile 2500 dolara anlaştı.

	Kasım ayında bir gün, Bilal’den „Üç gün sonra sınırdan geçeceği�…
	aldı. Ulaş heyecanlandı, korkuyordu. “Daha ne kadar kötü olabilir ki“ …
	sordu kendine. Ya yakalanacaktı ya da Meriç’in asi sularında boğulacaktı.

	## Meriç: Geriye kalan iki kapıdan biri

	Selanik’teki Makedonya Üniversitesi’nde görev yapan ve sığınmacılar �…
	çalışmalar yürüten sosyolog Prof. Neşe Özgen, Türkiye üzerinden Avrupa…
	geçmeye çalışanlar için artık yalnızca iki kapı bulunduğunu belirtiyor:
	Meriç’ten birkaç sabit nokta üzerinden geçiş, ya da adalar rotasıyla
	Midilli kuzeyi ile Samos ve Kos çıkışı. Özgen sözlerine şöyle devam ed…
	“Türkiye ile AB arasında imzalanan Geri Kabul Anlaşması ile şebekelerin
	yolu, Balkan rotasında büyük oranda kesildi. Diğer yerlerin de çıkış
	emniyeti için kapandığını gördük.“

	2018’in ilk altı ayında Meriç üzerinden Yunanistan’a geçmek isteyenler…
	sayısı 10 bini aştı. Ancak akıntının çok hızlı ve güçlü olması, c…
	kayıplarının da artmasına neden oluyor. Asi Meriç Nehri’nden Yunanistan�…
	geçmeye çalışırken hayatını kaybedenlerin sayılarına dair resmi bir ka…
	yok. Haberlere yansımış ölümlerin sayısıysa, aralarında çocuk ve kadı…
	da bulunduğu 30 kişiden fazla.

	Kaçak yollarla sınırı geçmeye çalışanların sayılarına dair de bilgi …
	Özgen “Biz genellikle tutulan resmi sayıları dört veya beş katıyla çar…
	konuşuruz. Şimdilerde sadece ülkelerindeki savaşlardan kaçmaya çalışan
	sığınmacılardan değil, gönüllü ya da gönülsüz sürgünlükten, bir b…
	ülkede daha iyi şartlarda bir hayat arayanların sayılarından da söz
	ediyoruz“ ifadelerini kulllanıyor.

	## „Ya özgürlük ya ölüm“

	Büyük gün gelip çattığında Ulaş, rehberi Bilal ve beraberindeki dört
	kişiyle İstanbul’dan yola çıktı. Geçiş yapacakları Yunanistan’a sı…
	Edirne kentine uzanan yaklaşık üç saatlik araba yolculuğunda kader birliği
	yaptığı insanlarla tanıştı; “Gülen Cemaati’ne mensup iki kişi, ülk…
	savaştan kaçmış bir Suriyeli ve PKK üyesi olduğu gerekçesiyle 3 yıl hap…
	cezası almış Türkiyeli bir Kürt.“ Yolculuk sırasında arka koltukta otu…
	Ulaş’ın gözü sık sık arabanın geniş bagajında duran, havası sönük…
	bota gidiyordu; “O bot, bu gece ya özgürlük olacak benim için ya da ölü…
	diye düşündü.

	Sınır köyü Tayakadın’a vardıklarında saat gece yarısını çoktan ge�…
	Bilal’in koyduğu kurallara göre yolcular yanlarına yalnızca küçük bir …
	alabilirdi; en fazla bir tişört, bir çift çorap… Fazlasını taşımaya ne
	zaman, ne de imkan vardı. Ulaş poşete bir paket sigara bir de çakmak
	koymuştu.

	Arabadan inip, sınır hattına doğru uzun ve zorlu bir yürüyüş yaptılar.
	Sağanak yağmur eşliğinde, devriyelere yakalanma korkusuyla kah pirinç
	tarlalarının içinde boğuştular, kah balçığa dönüşmüş toprakla müc…
	ettiler. Sınırı geçecekleri yere varmalarıysa yürüyerek tam bir buçuk s…
	sürdü.

	Askeri devriyeyi bir süre izleyen Bilal, birkaç dakikalık sessizliğin
	ardından fitili ateşledi: “Konuşmak yok. Geride kalmak yok. Ben durana
	kadar koşacaksınız.“

	10 dakika durmadan koştu Ulaş… O 10 dakika, 6 aylık tutukluluğundan daha
	uzun geldi. Meriç’in kıyısına ulaştıklarında kalbi yerinden çıkacak …
	oldu. Kaçakçı Bilal, plastik botu hızlıca şişirdi; yağmurun toprağı
	sürükleyerek çamurlu bir akıntıya dönüştürdüğü hırçın nehrin üz…
	bıraktı. Beş kaçak, bottaki yerini aldı. Bilal ile birlikte iki kişi 30-40
	metre enindeki hırçın nehrin karşı kıyısına geçmek için küreklere
	asıldılar. Birkaç kez devrilme tehlikesi atlattılar. 15 dakikalık savaşın
	ardından Yunanistan’ın, Nea Vyssa Köyü’nün kıyısındaydılar. Ulaş,…
	sigara yakmak artık benim için özgürlük demek“ dediği sırada paketi
	Meriç’in sularına düşürdüğünü fark etti.

	Yunan polisine gözükmeden sığınacak bir yer bulmaları gerekiyordu. Köye
	yakın, amatör bir futbol takımının sahasındaki soyunma odasında tedirgin
	ama umutlu bir uyku çektiler.

	## Yunanistan’da gözaltı

	Ertesi gün Bilal, yolcuları trene bindirerek Atina’daki bir başka kaçakç…
	gönderdi. Ancak başkente varmaya üç durak kala derin bir uykuda olan Ulaş,
	hiç bilmediği bir dilde duyduğu sesle irkildi. Başında iki polis duruyordu.
	Bir umutla çıktığı yolculuk, Suriyeli, Afgan, Pakistanlı 50 kişinin kald…
	ufacık bir hücrede son bulmuştu.

	Üç gün aç ve susuz, yatak olmayan bir koğuşta yattı. Sonrasında polis,
	tercüman eşliğinde ifadesini aldı. Polislere siyasi gerekçelerle
	yargılandığını, hapse atıldığını ve Almanya’ya iltica etmek istedi�…
	söyledi. İfadesinin ardından da serbest bırakıldı.

	Ulaş, Bilal’in ismini verdiği bir diğer insan kaçakçısı olan Baran’�…
	Bir Suriye Kürdü olan Baran az çok Türkçe konuşabiliyordu. Uzun boylu,
	yanağında bir kesik izi bulunan Baran, bir Yunan vatandaşı kadar rahat
	hareket ediyordu. Ulaş'a seçeneklerini sundu: “Almanya'ya ya karayoluyla
	gideceksin, ya da uçakla. Karayolu ile gidersen tehlikeleri var. TIR’ın
	altında gönderebilirim seni ama daha önce o yöntemle ölen çok oldu.
	Otobüslerin bagajlarındaki gizli bölmelerle de gönderebilirim ancak onda da
	Arnavut veya Sırp mafyasıyla başın belaya girebilir. Uçak biraz pahalıdır
	ama neredeyse garantidir.“

	Suriyeli Baran, bir Yunanistan vatandaşının kimliği için Ulaş’ın 6500
	dolarını aldı. Türkiye’den binbir zorlukla Atina’ya varan genç adam, bu
	yöntemle pasaporta ihtiyaç duymadan uçakla Almanya’ya gidebilecekti.
	Özgürlük, kimlikteki Yunana mümkün olduğunca benzemekten geçiyordu.

	Ulaş, saç modelini kimlikteki adam gibi yaptı, sakallarını kesti,
	havaalanındaki görevlilerin dikkatini çekmemek için resimdekine benzer bir
	yüz ifadesi takındı. Sorunsuzca bindiği uçak havalandı, Ulaş Almanya’ya
	iniş yaptı. Artık özgürdü Ulaş. Havaalanı çıkışına dek yeni hayat�…
	hayalini kurarak yürüdü. Ta ki, kimlik kontrolü yapıldığını görene de…

	## „Silivri buraya göre cennetmiş“

	Kimliğini görmek isteyen görevliye, adını dahi bilmediği adamın kartını
	uzattı. Kalbi yerinden çıkacaktı, fark ettirmemek için etrafına bakındı.
	Görevli önce Ulaş’a, sonra kimliğe baktı… Sonra bir kez daha… Kimlik
	kartını bir cihaza okuttu ve işte dünyayı, Ulaş’ın başından aşağı…
	uyarı sesi duyuldu. 6500 dolar ödediği kimlik için çalıntı kaydı vardı.
	Görevli, polisleri çağırdı. Ulaş’ı alıp bir odaya götürdüler. Ne �…
	ne de Almanca biliyordu ve ağzından yalnızca şu üç kelime döküldü:
	“Kurdisch, Türkei, Politik.“

	Tam bitti derken kendini yeni bir hücrede buldu. Talihsizliğini düşünerek
	uykuya daldı. Sabah, polislerce uyandırıldı. Mahkemeye çıkarıldı.
	Havaalanındaki görevliye kendi kimliği yerine bir Yunanistan vatandaşının
	kimliğini gösterdiği için suç işlediği hükmü verildi. Silivri’nin
	kapısından özgürlüğe çıktığını sanan Ulaş’ın hikayesi, Almanya�…
	daha cezaevinde son buluyordu.

	Bir buçuk ay tanımadığı, dillerini konuşamadığı bir İtalyan ve bir Al…
	hücresini paylaştı. “İğrenç kokusu burnumdan gitmiyor“ dediği salaml…
	yemeyi reddetti; köpek mamasına benzettiği bir kepçe soslu makarnadan başka
	bir şey yemedi. En çok sigarayı ve sıcak çayı özledi. Günde 23 saat hü…
	kapalı kaldı ve bir saat çıkarıldığı avluda yalnızca hareket etmiş ol…
	için donarak yürüdü. Attığı her voltada şu cümleyi tekrarladı kendine:
	“Silivri buraya göre cennetmiş.“

	Bir buçuk ay sonra yeniden hakim karşısındaydı. Stuttgart’ın, Neuffen
	Köyü’nde, eski bir fabrikadan bozma mülteci kampına gönderildi. Ulaş'a …
	„Türkiye’den kaçan Gülen Cemaati mensuplarının kısa sürede almaya hak
	kazandığı“ ehliyet, oturum ve çalışma izni gibi haklara kendisi bir tü…
	sahip olamadı. Alman yetkililer başvurularına henüz bir yanıt vermiş değ…
	Ulaş bugün kamp yetkililerince verilen 320 avro ile “Açık cezaevi“ olar…
	tanımladığı yerde hayata tutunmaya çalışıyor.

	Devletten aldığı parayla günde iki öğün yemek yiyebiliyor Ulaş: Sabah
	kahvaltısı ve diğer yarısını akşam yediği öğlen yemeği… Yemeklerin…
	kaldığı kamptaki mutfakta hazırlıyor. Bütçesinin ancak yettiği yemekler…
	Türkiye mutfağının klasiklerinden menemen, patates kızarması ya da
	haşlanmış patates, bir de makarna oluyor.

	Alman göç idaresinin verilerine göre 2018 yılı içerisinde Almanya’ya il…
	talebinde bulunan Türkiyelilerin sayısı geçen yıla göre yüzde 28 oranın…
	artış gösterdi. 2018’in ilk altı ayında 4 bin 329 Türkiyeli, Almanya’…
	iltica talebinde bulundu. Nisan ayına dek başvurusu kabul edilen Türkiyeli
	sayısıysa yalnızca 42.

	Avukatının yaptığı oturum ve çalışma izni başvurularının yıllarca
	sürebileceğini söylediği Ulaş, şimdilerde günlerini Almanca çalışarak
	geçiriyor. Kampın bulunduğu köyde, kulaklıklarını takarak uzun yürüyü…
	çıkan genç adam, Almanca kelimeler ezberliyor.

	Ailesi, korktukları için Ulaş ile iletişim kurmaktan çekiniyor. Neuffen
	Köyü’nde, çokça vakit geçirdiği iki arkadaşı var. Biri, Türkiye’nin
	Erzincan kentinden yıllar önce Almanya’ya göçmüş, Kürt kökenli Elif a…
	Diğeriyse köyün yerlilerinden Uli. Elif ile sohbetlerinde sık sık kopmak
	zorunda kaldığı memleketi hakkında konuşup hasret gideriyor. Uli’den de
	özgür bir insan olarak yaşamanın hayallerini kurduğu Almanya’nın kült�…
	öğrenmeye çalışıyor…

	20 Sep 2018

	## AUTOREN

	Tunca Öğreten

	## TAGS

	taz.gazete
	Özgürlükler

	## ARTIKEL ZUM THEMA