 |
# taz.de -- Aydın Engin: „Yeni Cumhuriyet’e bıktırıcı bir Kemalizm hak… |
|
|
|
> Cumhuriyet'te yönetim değişti, pek çok kişi gazeteden ayrıldı. Gazeten… |
|
> yakın geçmişini ve geleceğini yargılamalar sırasında gazeteyi yöneten… |
|
> yaşındaki gazeteci Aydın Engin ile konuştuk. |
|
|
 |
Bild: Gazeteci Aydın Engin, Cumhuriyet gazetesine yönelik soruşturma kapsam�… |
|
|
|
Cumhuriyet gazetesinin sahibi konumundaki vakfın yönetim seçimleri |
|
yenilendi. Vakfın başına, Cumhuriyet davası sırasında savcıya aleyhte if… |
|
vererek yönetici ve yazarların tutuklanmasına, ceza almasına neden olan |
|
Alev Coşkun seçildi. |
|
|
|
Coşkun’un seçilmesiyle genel yayın yönetmeni Sabuncu’nun görevine son |
|
verildi. Bunun üzerine 22 muhabir, editör ve yazar gazeteden istifa etti. |
|
Yaşananları, 78 yaşındaki deneyimli gazeteci, yargılamalar sırasında |
|
gazeteyi yöneten Aydın Engin’e sorduk. |
|
|
|
Cumhuriyet gazetesi yazar ve yöneticilerinden bazıları tutuklu |
|
yargılanırken gazeteyi siz yönettiniz. Gazetenin bugünkü hali size ne |
|
hissettiriyor? |
|
|
|
Cumhuriyet adına mutlu değilim. Hatırlayın Cumhuriyet, Mayıs 2015’te |
|
Suriye’deki cihatçılara askeri mühimmat taşırken jandarma tarafından |
|
durdurulan Milli İstihbarat Teşkilatı’na (MİT) ait TIR’ların haberini |
|
yapmıştı. O günden beri de karşımızda gazeteyi susturmak için çeşitli |
|
yollar deneyen bir iktidar var. Bunun için yargı yoluyla Cumhuriyet |
|
Vakfı’nın seçimini iptal ettirmek istediler; arkadaşlarımızın bazılar… |
|
hapse attılar. Gazete içerisinde de bizden hoşnut olmayanlar vardı. Hatta |
|
bazıları gidip mahkemelerde şahitlik dahi yaptı. Gazete içinde imza |
|
toplayıp, vakıf yönetimini ele geçirmek isteyenlerle uzlaşmamız için imza |
|
toplayanlar da oldu. Dolayısıyla şimdi bu insanların, gazete yönetiminde |
|
olması beni kederlendiriyor, bazen de öfkelendiriyor. |
|
|
|
Bugün yönetime gelen isimlerle o günlerde neden uzlaşma sağlayamadınız? |
|
|
|
Mesleki ve ahlaki olarak uzlaşma sağlamak söz konusu olamazdı. Bugün |
|
yönetimde olanlar, arkadaşlarımızın yargılandığı davada savcı şahitl… |
|
yapmış Alev Coşkun ve adamlarıydı. Ayrıca bunlar, aşırı milliyetçi ol… |
|
tanımlayabileceğim, ultra Kemalist ideolojiye sahip insanlar. Yani Kürt |
|
sorununda çözümü askeri yöntemlerde arayan, Avrupa Birliği ile ilişkileri |
|
Batı emperyalizmi olarak tanımlayan isimlerdi. Neticede o gün bir demokrasi |
|
mücadelesi verdik ve başarılı da olduk. Bugünse Cumhuriyet, tam olarak |
|
susturulmuş olmasa da gücünü kaybetmiştir. |
|
|
|
Gazete yönetiminin değişmesiyle ‚Cumhuriyet’e darbe yapıldığı’ sö… |
|
Siz bu ‘darbe’ tanımlamasına katılıyor musunuz? |
|
|
|
Hayır katılmıyorum, ortada bir darbe falan yok. Evet, mahkemeler Tayyip |
|
Erdoğan’ın, bağımsız da değiller. Ancak öyle ya da böyle vakıf seçi… |
|
mahkeme kararıyla yenilendi. Ve yeniden yapılan seçimde iyi örgütlenmiş |
|
olan, ideolojik çizgide bir araya gelmiş insanların sayısı daha fazlaydı. |
|
Dolayısıyla ultra Kemalistlerle daha özgürlükçü, daha demokrat, bağıms… |
|
gazetecilik yapmak isteyenler arasındaki mücadeleyi biz kaybettik. |
|
|
|
Biraz daha açmak gerekirse… Artık Cumhuriyet gazetesi kimlerin elinde? |
|
|
|
Cumhuriyet, şanlı olduğu kadar karanlık sayfaları olan da bir gazetedir. |
|
Örneğin, şair Nazım Hikmet’in fotoğrafını üstüne tükürülmesi için |
|
bastıklarını söyledikleri de olmuştur; faşist İtalya’ya selam yollayan |
|
manşetler yaptıkları da… Gazetelerin tarihlerinde böyle zikzaklar olur. A… |
|
Cumhuriyet’te bu daha serttir. Gazetede her dönem nasyonalistlerle |
|
özgürlükçüler arasında bir ayrışma vardı. 90’lı yıllarda yazı iş… |
|
müdürlüğü yaptığım dönemde de çok yaşadım. Ancak 1991’den 2010’… |
|
gazetenin başında olan İlhan Selçuk, iki kanat arasındaki dengeyi iyi |
|
kurabilmiş bir yöneticiydi. Selçuk’un ölümüyle bu iki kanat arasındaki |
|
çekişme daha da sertleşti. |
|
|
|
Peki, ya 543 gün boyunca tutuklu yargılanan hukukçu Akın Atalay’ın vakf�… |
|
başına geçmesiyle ne değişti? |
|
|
|
Atalay’ın vakıf başkanı seçilmesiyle gazetede bir yenilenme yaşandı ve |
|
Kemalist olarak tanımlanamayacak isimler yazmaya başladı. Bu değişim, |
|
gazetenin Kemalist kanadında tepkiye neden oldu. Gazete içerisinde |
|
çalışanlardan da kendilerine taraftar buldular. Onların yanında yer |
|
alanların bazıları ideolojik nedenlerle, bazılarıysa “Bu çekişmede gaz… |
|
zarar görür. Gazete kapatılırsa işsiz kalırız“diyerek taraf oldular ve |
|
değişime ayak direttiler. Şimdi bu ekip iş başında. “Onlar şöyle yapa… |
|
demek hem erken, hem de haksızlık olur. Önce bir görmek gerekir. |
|
|
|
Değişimin ardından yeni yönetim bir açıklama yaptı ve Cumhuriyet ile |
|
özdeşleşmiş, 1993’te bombalı saldırıyla katledilen araştırmacı gaze… |
|
işaret ederek bundan böyle 'Uğur Mumcu gazeteciliği’ yapılacağını duy… |
|
Araştırmacı gazeteciliğe dair sizin döneminizde yapılmayan neyi yapacakla… |
|
|
|
Aslında o açıklamada Uğur Mumcu’nun Kemalist kimliğine vurgu yapılıyor… |
|
Kemalist derken de, Kemalistleri bir bütün olarak ele almamak gerekir. |
|
Laiklik dinine tapan Kemalistler var, bir de laikliği savunan Kemalistler. |
|
İkisi arasında da ciddi nüans var. Mumcu, benim iyi arkadaşımdı. |
|
Gazeteciliğe aynı gün başladık. Aramızda da ideolojik olarak her zaman |
|
dostça bir itiş kakış vardı. Rakı masasında bana “İşçileri kafaya |
|
takmışsın. Bir araba dolusu işçiyi bilinçlendireceğime, bir albay |
|
bilinçlendiririm daha kestirme olur işler“diye takılırdı. Bu elbette bir |
|
espriydi ama aynı zamanda bir bakış açısını da yansıtıyordu. Dolayıs�… |
|
arkadaşların 'Uğur Mumcu gazeteciliği’ tanımı bana bir şey ifade etmiy… |
|
Bu gazetede Mumcu gibi araştırmacı gazetecilik yapan pek çok insan oldu. |
|
|
|
Aynı açıklamada 'Atatürk Cumhuriyeti’ diye bir tanımlama da vardı. Ve s… |
|
yeni yönetimin, Erdoğan’ın savcılarıyla işbirliği yaptığını söyl�… |
|
Hem Atatürkçü olduğunu söylemek, hem de Atatürk Türkiye’si için tehli… |
|
olarak görülen Erdoğan ile aynı yerde durmak bir çelişki değil mi? |
|
|
|
Elbette bir çelişki. 30’ların Atatürk’ünden mi yoksa yüzünü Batı�… |
|
modern bir Türkiye yaratmak isteyen Atatürkçülükten mi bahsediyoruz? O |
|
metinde aslında bizim yönetimimizi kastederek “Bunlar Atatürkçü değille… |
|
gazeteyi Atatürkçü çizgiden saptırdılar“ demek istiyorlar. Bu benim iç… |
|
içi boş bir tanımlama. Olsa olsa bizi lekelemek için kullanılmıştır. |
|
|
|
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Cumhuriyet’in yeni yönetiminden memnun mudur sizce… |
|
|
|
Elbette memnundur. AKP 2002’de iktidara geldiğinde, Gülen Cemaati onun |
|
koalisyon ortağıydı ve pek çok suçu birlikte işlediler. Erdoğan, AKP |
|
hükümetine darbe yapacağı gerekçesiyle Cemaat’e bağlı yargı mensuplar… |
|
başlatılan Ergenekon davalarının savcısı olduğunu kendi söylüyordu. |
|
Erdoğan’ın izni olmadan o generaller tutuklanamazdı. Daha sonra Gülen |
|
Cemaati ile düşman olunca yeni ortaklara ihtiyaç duydular. Ergenekon |
|
yargılamalarında tutuklanan generalleri dışarı çıkardılar ve kilit |
|
görevlere atadılar, itibarlarını da iade ettiler. Eski Ergenekoncular artık |
|
Erdoğan’a yakın duruyor. Tüm bu anlattıklarımı birleştirdiğimde, bug�… |
|
Cumhuriyet yönetiminin de Erdoğan ile aynı pencereden baktığını |
|
söyleyebilirim. |
|
|
|
Yeni yönetimin çıkaracağı Cumhuriyet, okur kaybeder mi? |
|
|
|
Basılı Cumhuriyet’i bayiden alanların sayısı 40 bin civarında. Ben bu |
|
sayıda bir düşüş olacağını sanmıyorum. Ancak gazetenin yayın politika… |
|
önemseyen, “Ah gazete elden gitti“diyecek olanlarsa Cumhuriyet’i |
|
internetten okuyan yaklaşık bir buçuk milyon kişi. Düşerse dijital okurda… |
|
sayı düşer. Ayrıca bundan böyle gençleri tatmin edecek bir Cumhuriyet de |
|
olmayacak. Çünkü gazeteye, aynı dokuma kumaşından çıkan bıktırıcı b… |
|
Kemalizm, Atatürkçülük ve laisizm söylemi hakim olacak. Farklı bir ses |
|
çıkmasına izin vermeyecekler gibi geliyor bana. |
|
|
|
Gazeteyi yönettiğiniz dönemde, sonradan pişman olduğunuz, “Keşke |
|
yapmasaydık“ dediğiniz haberler oldu mu? |
|
|
|
Oldu tabii, olmaz mı? Mesela cumhurbaşkanlığı seçiminde sadece Tayyip |
|
Erdoğan’ın karşısında aday olduğu için CHP’nin adayı Muharrem İnce… |
|
prim verdik. İnce’yi eskiden beri tanıyan, politik çizgisini bilen bir |
|
gazeteciyim. Onu bu kadar yukarı çıkarmamız doğru değildi. |
|
|
|
Cumhuriyet davasında aralarında sizin de olduğunuz yazar ve yöneticiler |
|
hakkında hapis cezaları verildi. Dosya şuanda üst mahkemenin kararını |
|
bekliyor. Hapis cezaları onanırsa, ertesi günkü Cumhuriyet’in manşeti ne |
|
olur? |
|
|
|
İnanın bunu ben de çok merak ediyorum. Artık o kadar da zelil duruma |
|
düşmez, “Arkadaşlarımızı mahkum ettiler“ falan derler diye düşünü… |
|
Ancak duruşma sırasında savcının şahitliğini yapmış Alev Coşkun şu a… |
|
vakıf başkanı. O yüzden “Adalet tecelli etti“diye bir başlıkla |
|
karşılaşırsam da “Aa olamaz, inanamıyorum“ diye çığlıklar atmam. |
|
|
|
11 Sep 2018 |
|
|
|
## AUTOREN |
|
|
 |
Tunca Öğreten |
|
|
|
## TAGS |
|
|
|
taz.gazete |
|
Özgürlükler |
|
taz.gazete |
|
|
|
## ARTIKEL ZUM THEMA |
