# taz.de -- Gamze Hoca ve Madır Öktiş ile söyleşi: Cinsiyet sabotörleri

	# taz.de -- Gamze Hoca ve Madır Öktiş ile söyleşi: Cinsiyet sabotörleri

	> Gamze Hoca ve Madır Öktiş ile cinsiyet sabotajı ve Türkiye'de LGBTİ+
	> aktivizmi üzerine.

	Bild: „Kalıcı olan makyaj mı, OHAL mi bunu sorguladık, sorgulattık.“

	LGBTİ+'ları ilgilendiren konuları ele aldıkları ve mizahi üslupları ile
	dikkat çeken bir YouTube kanalının yaratıcıları Gamze Hoca ve Madır Ökt…
	ile cinsiyet sabotajı ve Türkiye'de LGBTİ+ aktivizmini konuştuk.

	## taz.gazete: Madır Öktiş kimdir?

	Madır Öktiş: 25 yaşında YouTuber ve LGBTİ+ aktivistiyim. 2011 senesinde
	Almanya'nın Münih kentine okumaya gittim ama orada canım çok sıkıldı. Ne
	yapacağımı düşünürken, o esnada LGBTİ+ hareketi parlamaya başladığı…
	Türkiye'ye dönmeye karar verdim ve Boğaziçi Üniversitesi'ne, Felsefe
	Bölümü'ne girdim. Kısa bir süre sonra da Madır Öktiş adlı karakteri
	yarattım. Adına „Küçük Öktişler“ dediğim bir boşluğa seslenmeye b…
	boşluk 4 yıl içinde yavaşça doldu.

	## Hangi konuları ele alıyorsunuz?

	Madır Öktiş: Sürekli olay çıkarıyorum, birilerine carlıyorum, birilerini
	ezikliyorum. Sabotaj yapıyorum, cinsiyet sabotörlüğü. Ahlaki konularda,
	beklentiler konusunda (gülüyor).

	## Cinsiyet sabotörlüğü tam olarak nedir?

	Madır Öktiş: Mesela zaman zaman bazı kimlikler üstlenip onları büküyoru…
	Yeri geliyor kadın oluyorum, sakallı olmanın birisinin kadınlığından bir
	şey eksiltmeyeceğinin kavgasını veriyorum. Kimsenin kimseden daha trans
	olmadığını, kimsenin kimseden daha kadın olmadığını kabul ettirmeye
	çalışıyorum. Tanışma uygulamalarına bomba gibi fotoğraflar koyup
	içselleştirilen fobilerle yüzleştirmeye çalışıyorum.

	## Gamze Hoca, kendinizi tanıtabilir misiniz?

	Gamze Hoca: 23 yaşındayım, aslen Aydınlıyım. Boğaziçi Üniversitesi, İ…
	Dili ve Edebiyatı Bölümü'nü kazanıp İstanbul'a geldim. Geldiğimde ideal…
	bir bakış açım vardı.

	## Nasıl yani?

	Gamze Hoca: Planlarım vardı ve hepsinin kusursuz ilerleyeceğinden emindim.
	Öyle bir şey olmadı tabii ki. Okulla uyum problemi yaşadım, hocaların
	cinsiyetçi ve transtanımaz tavırları sorun oluşturdu. İstanbul çekilmez …
	yere dönüştü, isteklerimi sorgulamaya başladım.

	## İstanbul'dan nasıl bir beklentiniz vardı?

	Gamze Hoca: Yani Boğaziçi Üniversitesi prestijini o kadar iyi pazarlıyorlar
	ki fobisiz dünya, bilinçli insan hayali kuruyorsun. Ta ki çok iyi denilen
	bir hocadan Rönesans dersi alıp günümüz hayatında da kadın ve erkek vüc…
	tanımlamalarını heteronormatif bir biçimde yapana kadar. Ama hiç sesimi
	çıkarmadım, derslerine gitmeyi bıraktım.

	## Peki konuşmak getiri sağlamaz mıydı?

	Hamze Hoca: Hayır. Zaten tartışma ortamı yaratsan da „ben dersi böyle
	anlatıyorum“ diyorlar, bunu yapmayan ve seni dinleyen iki üç hoca var.
	Şimdi de herkesin idealize ettiği Boğaziçi'ni sevmediğim için
	sorgulanıyorum. Akademi hakkında genel görüşüm de budur: bir hiyerarşi
	inşası söz konusu olduğu sürece kendimi bir şeyin parçası saymayacağı…

	## Video çekmeye nasıl karar verdiniz?

	Madır Öktiş: 2013'te o zamanın trendleriyle minik denemeler yapmıştım.
	Zaman zaman videolar yüklediğim bir kanalım vardı. Lady Gaga'nın ARTPOP
	albümünü pazarlamak için yaptığı performansları yeniden yorumlayarak, b…
	kendi yerelliğimi de katarak yeniden çektim. O proje 1,5 sene kadar sürdü
	ama düzensizdi.

	## Kanal bugünkü haline nasıl evrildi?

	Madır Öktiş: Sözünü ettiğim videoları Hormonlu Domates Homofobi ve
	Transfobi Ödül Töreninde sahneye taşıdık, ilk canlı performansımı 2014…
	orada gerçekleştirdim. Sonrasında 2015 ve 2016'da yeni performanslarla
	yeniden ödül töreninde sahneye çıktım. O esnada aklımın bir ucunda hep
	kamera karşısına geçip bir şeyler anlatma planı da vardı ama hala aktivi…
	olarak pişmem gerektiğini düşündüğüm için erteledim. Açıkçası bira…
	önünde olma korkusu yaşıyordum.

	## Ne zaman birlikte çalışmaya başladınız?

	Madır Öktiş: OHAL ilk ilan edildiğinde Gamze Hocam kendi Snapchat
	hesabından bir „OHAL Makyajı“ videosu paylaşmıştı.

	Gamze Hoca: Delirmemek için, zaten 5 gündür evden çıkmamıştım. Kafası …
	bir an, elime bir göz kalemi aldım, sadece bununla makyaj yapacağım. Çok
	acemice olmuştu, sonra bunu toparlayalım dedik.

	Madır Öktiş: OHAL uzatıldığında bunu son yıllarda yükselişte olan kal…
	makyaj trendi ile birleştirerek bir „[1][Kalıcı OHAL Makyajı]“ videosu
	yapmaya karar verdik. Kalıcı olan makyaj mı, OHAL mi bunu sorguladık,
	sorgulattık. Bunun devamında güncel meselelere dair videolar çekmeye
	başladık.

	## Videolarınızın hedef kitlesi kim ve amacı nedir?

	Madır Öktiş: Benim şahsen ulaşmayı istediğim kitle ailelerinin
	ideolojilerine bulanmış gençler ve bu ideolojiler dışında bir fikir
	söylediklerinde negatif geri dönüş almaktan çekinen, bir çıkış yolu ar…
	gençler. Zaten izleyicilerime baktığımda da 15-18 ve 18-24 yaş arasının
	çoğunluğu oluşturduğunu görüyorum. Hedefime ulaşıyorum denebilir.

	## Videoları çekerken dikkat ettiğiniz hususlar neler?

	Madır Öktiş: İnsanlar onları rahatlatacak bilgiye kolayca
	ulaşamayabiliyorlar. Aktivistler olarak bizlerin çok büyük payı var bu
	erişemezlikte. Çoğu bilgi akademik ya da anadillerimizde yazılmış değil.
	Benim genç ve tecrübesiz arkadaşlara sunmak istediğim, akademiden beslenen
	ama daha kolay yutulabilir sakinleştiriciler üretmek.

	Gamze Hoca: Bir araya geldiğimizde yapılan şakalar mutlaka politik satire
	kayıyordu. Mevcut ortamda gülmezsen çıldıracaksın çünkü, bu neden kame…
	önünde olmasın? Konuşuyoruz, biraz rahatlıyoruz. Benzer eleştirileri
	evlerinde getiren, azınlık olarak umutsuz olan kitleye ulaşmak heyecan
	verici. Birlikteymişiz gibi. Ayrıca „farklısınız ve sizi anlamaya
	çalışıyorum“ diyen insanlarla karşılaşıyoruz, bu çok güzel.

	## Dışarıdan bakıldığında bir önceki kuşak LGBTİ+ aktivizminin yakla�…
	tavrı daha mücadeleci ve savaşçı olarak algılanıyor. Sizin videolarını…
	politik altyapılı trollemelere bolca yer veriyor. Üsluplar arasındaki bu
	farkın sebebi nedir?

	Madır Öktiş: Ben kendimi en iyi böyle ifade edebiliyorum, daha ciddi ifade
	yöntemlerini tercih edenlerin varlığı da içimi rahatlatıyor. Geçmişteki
	ciddi aktivistlerin kazanımları üzerine bir şeyler inşa etmeye çalışıy…
	Ben de muhatabıma göre pozisyon alıyorum.

	## Şu an LGBTİ+ hareketinin yaşadığı sıkıntılar nelerdir?

	Madır Öktiş: Ben aktivizmimin ilk yıllarında kendimi natrans, eşcinsel bir
	erkek olarak tanımlıyordum. Şimdi geriye dönüp baktığımda eşcinsel
	arkadaşlarım tarafından iyi niyet veya cinsel özgürleşme kılıfıyla bas…
	uğramış olduğumu düşünüyorum. Nereye gitmem, ne yapmam, kaşımı, saç…
	başımı nasıl şekillendirmem, kiminle beraber olmam, birlikteliklerimi nas�…
	yaşamam gerektiği konularında stereotipik davranmaya itiliyordum. Bu
	süreçte iyi niyetin ne kadar yanlış sonuçlar doğurabileceğini öğrendim.

	## Bu sorunu ortadan kaldırmak adına attığınız adımlar var mı?

	Madır Öktiş: Kendim deneyimlemediğim durumlarda söz üretmekten kaçınıy…
	Üretilen sözleri aktarmak, platformumu ve sesimi başka sesleri yükseltmek
	için kullanmak daha makul geliyor. Didaktik olmak istemiyorum, kendi
	tecrübelerimi paylaşıp insanlara içgörü vermeye çalışıyorum.

	## Devlet baskısının bu kadar yükseldiği bir dönemde hareket içi baskın…
	sebebi nerede yatıyor?

	Gamze Hoca: Sürekli bir güçlü olma dayatması, güçlü olduğun sürece var
	olabilirsin düşüncesi var. Bazen insanlar kendi ayrıcalıklarını başkala…
	üzerinde kullanabileceklerini, kendilerini bu şekilde
	gerçekleştirebileceklerini düşünüyorlar. LGBTİ+‘nın en ayrıcalıklı…
	yeni tanınanına yine bir hiyerarşi oluşuyor.

	Madır Öktiş: Bir yerden vurulan, diğer vurulanların halinden anladığı
	ilüzyonunu yaşayabiliyor. Tüm tarafların mağdur olması, şaka yollu da ol…
	birbirlerine her şeyi söyleme hakkı veriyormuş gibi. Yeni şeyler
	kuramsallaştırdıkça ya da yeni teoriler okudukça bizim yeni mağduriyetler
	yarattığımıza inanan eski bir tayfa da var.

	## Nasıl yani?

	Madır Öktiş: Heteroseksizm ile her şeyi anlatabileceklerine inanmışlar,
	kendilerini buna inandırmışlar ve kendilerini de heteroseksizmin mağduru
	olarak konumlandırmışlar. Yeni bir terim ile karşılaştıklarında ve
	kimliklerinden ötürü bu sefer mağdur konumda değil de fail konumda
	olduklarının farkına varmak onlarda bir eksilmeye yol açabiliyor ya da
	konumlarını kaybettiklerini düşünebiliyorlar.

	## Bu konu hareket içerisinde yeni mi?

	Madır Öktiş: Bu, hareket için çok da yeni bir konu değil. Ben harekete
	girdiğimde milliyet ve etnisite ayrıcalıkları tartışılan konulardı. Tra…
	sözcüğüne bakalım: Eskiden trans dediğimizde „cinsiyet geçişi“ yapm…
	isteyen erkek ve kadınlardan bahsederken şimdilerde doğduğunda ona atanan
	cinsiyet ile cinsiyet kimliği uyuşmayan kişiler olarak daha kapsayıcı,
	ikili cinsiyeti de açıkça tehdit eden bir tanım kullanıyoruz. Kavramların
	genişlemesi „biz olduk, biz biliyoruz“ diyenlere „durun daha yeni
	başlıyoruz“ dediği için huzursuzluk yaratabiliyor. Cinsiyet sabotörlüğ…
	burada hareket içerisinde de güvenli suları dalgalandırıyor.

	YouTube kanal bağlantıları: [2][Gamze Hoca] ve [3][Madır Öktiş]

	8 Sep 2017

	## LINKS

	[1] https://www.youtube.com/watch?v=VRnR882Nj4Q
	[2] https://www.youtube.com/channel/UCPR3coXyUisEbXqjkPhBFPg
	[3] https://www.youtube.com/channel/UCtSADS82wmThCaH4zMbUxpw

	## AUTOREN

	Sibel Schick

	## TAGS

	taz.gazete
	Kültür
	Toplum
	taz.gazete

	## ARTIKEL ZUM THEMA