 |
# taz.de -- Baskının ekonomik hali |
|
|
|
> BAĞIMSIZ Medya Hükümet’in medyaya yönelik baskısında en önemli |
|
> silahlarından biri de reklam ve ilan gelirleri |
|
|
|
Uygar Gültekin |
|
|
|
Türkiye’de herhangi bir kar odağını parçası olmayan bağımsız gazetel… |
|
siyasi ve hukuki baskının yanı sıra, ekonomik baskılarla da karşı karş�… |
|
Gazetelerin ekonomik olarak ayakta kalmalarını sağlayan ilan ve reklam |
|
gelirleri azaltılıyor veya kesiliyor; 'havuz medyası’na verilen kaynaklar |
|
da arttırılarak bağımsız medya baskı altına alınıyor. Hal böyle olunc… |
|
düşük bütçe ve sınırlı imkanlarla yayın yapmaya çalışan gazeteler, … |
|
durmakta zorlanıyor. |
|
|
|
Türkiye’de neredeyse her medya grubuna ait en az üç gazete var; reklamlar |
|
da bu gazeteler arasında paylaştırılıyor. Ana akım gazeteler neredeyse her |
|
gün sayfa sayısının yarısından fazlasını reklamlara ayıracak kadar çok |
|
reklam alırken, bağımsız medya bu pastadan pay alamıyor. Ticari reklamlar |
|
dışında bu “reklam pastasının“önemli bir parçası var: resmi kurumlar |
|
tarafından verilen ilanlar ve reklamlar. Türkiye’de, gazetelerin ayakta |
|
kalabilmesi için kamu kurumlarının ilan ve reklamlarını koordine eden bir |
|
“Basın İlan Kurumu“(BİK) var. BİK, kamu tüzel kişilikleri tarafından |
|
verilen ilanları ve reklam kapsamında girmeyen diğer özel ilanları yerel ve |
|
ulusal çapta binin üzerinde gazeteye dağıtıyor. Kurumun, gazetenin tirajı, |
|
çalışan sayısı gibi çeşitli kriterlere göre dağıttığı ilan ve rekl… |
|
ücretlerinin toplamı 350 milyon TL’yi buluyor. Dolayısıyla, Başbakan |
|
Yardımcılarından birine bağlı olarak çalışan bu kurum, Türkiye’deki |
|
medyanın ekonomik olarak düzenlenmesinde en önemli aktör. Kurumun |
|
“düzenleme“gücü sadece ilan vermekle sınırlı değil; BİK gazetelere … |
|
kesme cezası da uygulayabiliyor. |
|
|
|
Son yıllarda BİK’in ilan verme ve kesme politikası hükümet ekseninde |
|
belirleniyor. Hükümet yanlısı gazetelere verilen ilan ve reklam |
|
gelirleriyle, bağımsız medyanın gelirleri arasındaki fark adeta bir uçuru… |
|
2012 yılına ait verilere göre, yandaş ve yandaş olamayan iki gazete |
|
arasındaki reklam geliri farkı 120 katın üzerinde. BİK, artık ilan kesme |
|
cezası yoluna da başvuruyor. Hükümet karşıtı olan Gülen Cemaati’ne |
|
yakınlığıyla bilinen Zaman Gazetesi’ne geçen yıl 3 Milyon 500 bin TL il… |
|
kesme cezası verildi. Söz konusu kesintiler o kadar ayyuka çıktı ki, |
|
muhalif gazeteler artık okurlarına destek çağrıları yapmaya başladı. |
|
|
|
BİK’in tutumu nedeniyle zor günler geçiren bağımsız medya arasında dini |
|
azınlıkların gazetelerini de saymak gerekiyor. Çünkü bazıları 100 yıld… |
|
yayın yapan, Ermeni, Rum, Yahudi ve Süryani toplumunun gazeteleri, |
|
“tirajları düşük olduğu“ya da “yasal mevzuat olmadığı“gibi gere… |
|
BİK’in ilan ve reklam ağına giremiyor. Nüfusu giderek azalan cemaatlerin |
|
gazetelerinin tirajları, diğer gazetelerin tirajlarının yanında çok küç… |
|
kalıyor. Böylece devletten ve yerel yönetimlerden ilan desteği alamayan |
|
azınlık gazeteleri ekonomik bir kısırdöngüye giriyor, azınlıklık cemaa… |
|
bu kez medya üzerinden ayrımcı politikaların kurbanı oluyor. |
|
|
|
BİK, azınlık gazetelerinin ısrarları ve kamuoyundan gelen tepkiler üzerine |
|
sadece üç yıl yardım yaptı. Sonra gazetelere haber bile verilmeden |
|
yardımlar kesildi. Türkiye’de iki bin küsur nüfusu kalmış olan Rum |
|
cemaatinin gazetesi Apoyevmatini mali krizler nedeniyle binasını kapatmak |
|
zorunda kaldı. Tüm bağımsız gazeteler için ekonomik çıkış yollarını… |
|
gittikçe zorlaşıyor. |
|
|
|
Uygar Gültekin, Agos Gazetesi muhabiri |
|
|
|
3 May 2016 |
|
|
|
## AUTOREN |
|
|
 |
Uygar Gültekin |
|
|
|
## ARTIKEL ZUM THEMA |
